Zmiany w GeSY: możliwe limity wieku lekarzy i kary do 600 tys. euro

Zmiany w GeSY mogą objąć zasady przyjmowania lekarzy do systemu, kontrole rozliczeń oraz wysokość kar za naruszenia. Ministerstwo Zdrowia skierowało do konsultacji dwa projekty ustaw. Jedna z propozycji pozwoliłaby Organizacji Ubezpieczeń Zdrowotnych, znanej jako OAY, określać maksymalny wiek osób świadczących usługi w ramach systemu.

To jeszcze nie obowiązujące przepisy. Konsultacje publiczne potrwają do 12 listopada 2026 roku, a projekty mogą zostać zmienione. Samo ich opublikowanie nie oznacza konieczności zmiany lekarza ani ponownej rejestracji pacjentów. Proponowane kary administracyjne miałyby sięgać 300 tys. euro, a przy powtórzeniu naruszenia — nawet 600 tys. euro.

Zmiany w GeSY bez ustalonego limitu wieku lekarzy

Projekt przewiduje możliwość określenia górnej granicy wieku osób, które świadczą lub zamierzają świadczyć usługi medyczne w GeSY. Nie podaje jednak konkretnego wieku.

Przepis dotyczy szerszej grupy osób niż wyłącznie lekarze pierwszego kontaktu. Na tym etapie nie określono wspólnego limitu dla poszczególnych zawodów ani szczegółowych zasad jego stosowania.

Nie oznacza to zatem, że wskazana grupa starszych lekarzy ma już wyznaczoną datę odejścia z systemu. Propozycja tworzy podstawę do późniejszego ustalenia takich warunków.

OAY mógłby ograniczać przyjmowanie nowych świadczeniodawców

Pierwszy projekt daje OAY większą kontrolę nad rejestracją i zawieraniem umów z lekarzami oraz innymi podmiotami medycznymi.

Organizacja mogłaby odmówić przyjęcia do systemu lub uzależnić współpracę od spełnienia określonych warunków. Ograniczenia mogłyby obejmować również świadczeniodawców już działających w GeSY.

Decyzje miałyby wynikać z oceny potrzeb pacjentów, jakości usług, ochrony zdrowia publicznego i stabilności finansowej systemu. Projekt wymaga przy tym zachowania proporcjonalności. Nie jest to więc propozycja automatycznego zamknięcia GeSY dla wszystkich nowych lekarzy.

Wyższe kary i szersze kontrole

Drugi projekt przewiduje podniesienie maksymalnej kary administracyjnej z 30 tys. do 300 tys. euro. Przy ponownym naruszeniu możliwa byłaby sankcja do 600 tys. euro.

Są to górne granice, a nie automatyczne stawki za każde uchybienie. Przy powtórzeniu naruszenia wysokość kary miałaby zależeć od jego charakteru, wagi i czasu trwania.

Projekt rozszerza również możliwości sprawdzania placówek oraz dokumentacji, w tym danych przechowywanych elektronicznie. Kontrola mogłaby obejmować przestrzeganie protokołów klinicznych, warunków umów i standardów jakości.

Przewidziano też możliwość złożenia pisemnego sprzeciwu od decyzji dyrektora generalnego o karze administracyjnej do rady OAY w terminie 30 dni od powiadomienia.

Rozliczenia pod kontrolą nawet po 12 latach

OAY miałby możliwość sprawdzania wypłaconych należności zasadniczo przez trzy lata od daty płatności. Gdyby naruszenie wynikało z umyślnego, nieuczciwego działania, okres ten mógłby wynieść 12 lat.

Projekt pozwalałby również ustalać zadłużenie świadczeniodawcy i potrącać kwoty wypłacone niezgodnie z przepisami, warunkami umowy lub zasadami medycznymi przyjętymi przez system.

Chodzi więc nie tylko o nakładanie sankcji, ale także o odzyskiwanie pieniędzy, które nie powinny były zostać wypłacone.

Ubezpieczyciele mieliby pokrywać część kosztów leczenia

Osobna propozycja dotyczy leczenia po wypadkach oraz chorób zawodowych objętych obowiązkowym ubezpieczeniem. Firmy ubezpieczeniowe miałyby corocznie przekazywać OAY kwoty odpowiadające części wydatków poniesionych przez GeSY.

Mechanizm obejmuje obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności wobec osób trzecich w ruchu drogowym oraz odpowiedzialności pracodawców. Wpłaty byłyby obliczane według ustalonej metodologii i rozdzielane między ubezpieczycieli proporcjonalnie do ich udziałów w rynku.

Ten przepis dotyczy rozliczeń między systemem a firmami ubezpieczeniowymi. Nie ustanawia nowej dopłaty pacjenta za takie leczenie.

Co powinien wiedzieć pacjent?

Dla osób korzystających z GeSY najważniejsze jest rozróżnienie konsultowanego projektu od przyjętej ustawy. Na podstawie samych propozycji nie trzeba zmieniać lekarza ani aktualizować rejestracji.

Ministerstwo uzasadnia reformę potrzebą poprawy jakości opieki, skuteczniejszego nadzoru i ochrony finansów systemu. Po konsultacjach treść projektów może się zmienić. Dopiero przyjęcie ustaw i odpowiednich przepisów wykonawczych pozwoli określić, jak nowe rozwiązania będą stosowane w praktyce.