Nowe więzienie na Cyprze za 300 mln euro. Kolejna lokalizacja budzi sprzeciw

Nowe więzienie na Cyprze ma kosztować około 300 mln euro, ale miejsce jego budowy nadal nie zostało ostatecznie zatwierdzone. Po rezygnacji z Mathiatis rząd rozważa państwowy teren koło Agios Sozomenos, na wschód od Nikozji. Zastrzeżenia zgłaszają jednak okoliczne samorządy.

Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiada badania i konsultacje przed podjęciem ostatecznych decyzji. Pokazana parlamentarzystom wizualizacja, przygotowana z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, przedstawia jedynie możliwy wygląd kompleksu. Nie jest zatwierdzonym projektem inwestycji.

Dlaczego potrzebne jest nowe więzienie na Cyprze?

Jak opisuje Cyprus Mail, w obecnym zakładzie w dzielnicy Agios Andreas w Nikozji przebywa blisko 1200 osadzonych. Placówka, której początki sięgają 1894 roku, od lat zmaga się z przepełnieniem.

Rząd odrzucił możliwość rozbudowy więzienia w dotychczasowym miejscu. Znalezienie nowej lokalizacji okazuje się jednak trudniejsze, niż zakładano. Według gazety poszukiwania trwają już siedem miesięcy.

Nowy kompleks ma poprawić warunki odbywania kar oraz umożliwić organizację zaplecza medycznego, edukacyjnego i resocjalizacyjnego. Samo zwiększenie liczby miejsc nie rozwiąże jednak bieżących problemów obecnego zakładu.

Dlaczego zrezygnowano z Mathiatis?

W marcu minister sprawiedliwości Kostas Fitiris wskazał państwową działkę na obrzeżach Mathiatis. Propozycja wywołała spór dotyczący między innymi środowiska, dziedzictwa archeologicznego oraz sposobu informowania mieszkańców.

Przedstawiciele społeczności podkreślali, że przedstawienie lokalizacji nie oznaczało bezwarunkowej zgody na inwestycję. Oczekiwali odpowiedzi na pytania o wpływ więzienia na okolicę.

Ostatecznie resort odstąpił od tej lokalizacji, wskazując na wysokie koszty oraz brak odpowiedniej infrastruktury. Za alternatywę uznał teren koło Agios Sozomenos, mający dostęp do dróg i sieci technicznych.

Samorządy wskazują na oczyszczalnie, fermy i wcześniejsze plany

Nową propozycję kwestionują gminy South Nicosia–Idalion oraz Latsia–Yeri. Ich zastrzeżenia dotyczą zarówno warunków panujących w okolicy, jak i przyszłego przeznaczenia państwowej działki.

Burmistrz South Nicosia–Idalion, Stavros Hadjiyiannis, wymienił w rozmowie z Sunday Mail między innymi oczyszczalnie ścieków, zakład przetwarzający odpady z hodowli, kamieniołomy oraz fermy świń. Przez okolicę przebiega również linia wysokiego napięcia.

Samorząd nie przesądza wyników przyszłych badań środowiskowych. Uważa jednak, że obecne warunki wymagają szczegółowej oceny przed zatwierdzeniem inwestycji.

Dodatkowym problemem jest wcześniejszy plan utworzenia w tym miejscu strefy hodowlanej. Miały się do niej przenieść gospodarstwa działające blisko zabudowy mieszkalnej w Dali i Nisou. Jeżeli teren zostanie przeznaczony na więzienie, gmina oczekuje równoczesnego wskazania innej lokalizacji dla hodowców.

Wizualizacja AI nie jest gotowym projektem

Przedstawiona komisji finansów parlamentu ilustracja pokazywała cztery skrzydła więzienne, jednostkę medyczną, boisko, kaplicę chrześcijańską oraz muzułmańskie miejsce modlitwy.

Resort wyjaśnił 26 października, że materiał miał jedynie przybliżyć możliwy charakter kompleksu. Plan generalny pozostaje w opracowaniu, a konsultacje z zainteresowanymi samorządami mają poprzedzić jego ostateczne zatwierdzenie.

W komunikacie z 1 listopada ministerstwo zaznaczyło również, że pełne finansowanie tak dużej inwestycji będzie planowane etapami. Najpierw trzeba zakończyć badania i konsultacje, ustalić lokalizację oraz model finansowania.

Zabytki i strefa buforowa wymagają uwzględnienia

Agios Sozomenos to opuszczona miejscowość Turków cypryjskich, położona niedaleko strefy buforowej. Zachowały się tam między innymi kaplica jaskiniowa, niedokończony kościół św. Mamasa oraz pozostałości dawnych domów.

Według ustaleń przedstawionych po rozmowach resortów sprawiedliwości i kultury infrastruktura więzienna miałaby powstać w północnej części państwowego terenu, z dala od pozostałości archeologicznych. Ochrona dziedzictwa ma być uwzględniana przy dalszych pracach projektowych.

Przed rządem pozostaje więc kilka powiązanych decyzji: czy działka nadaje się pod więzienie, jak zabezpieczyć zabytki i środowisko oraz gdzie przenieść planowaną strefę hodowlaną. Dopiero ich rozstrzygnięcie pozwoli ocenić, czy zapowiadany harmonogram jest realny.