Powroty do więzienia na Cyprze. Wskaźnik sięgnął 43,69 proc.

Wskaźnik ponownego uwięzienia wśród greckich Cypryjczyków ujętych w danych Ministerstwa Sprawiedliwości osiągnął 43,69 proc. w 2026 roku — według zestawienia obejmującego okres do sierpnia. To najwyższa wartość w przedstawionym porównaniu za lata 2021–2026. Rok wcześniej wynosiła 33,73 proc.

Ministerstwo wskazuje, że resocjalizację utrudnia chroniczne przepełnienie Centralnego Więzienia w Nikozji. Brak miejsca i personelu ogranicza możliwość indywidualnej pracy ze skazanymi. Tymczasem budowa nowej placówki pozostaje na etapie przygotowań, a rząd chce rozpocząć roboty przed końcem 2027 roku.

Recydywa na Cyprze. Co pokazują dane?

Ministerstwo przekazało informacje w odpowiedzi na pytanie parlamentarne posła Andreasa Konstantinou. Dotyczyło ono greckich Cypryjczyków, którzy po opuszczeniu Centralnego Więzienia zostali ponownie skazani za przestępstwo.

W zestawieniu wskaźnik powrotów do więzienia spadł z 40,9 proc. w 2021 roku do 28,3 proc. w 2023 roku. Następnie ponownie wzrastał.

Dane za 2026 rok nie obejmują całego roku. Nie należy też odczytywać ich jako informacji, że 43,69 proc. wszystkich osadzonych na Cyprze wraca do więzienia. Zestawienie dotyczy określonej grupy, a bez pełnego opisu metodologii nie pozwala ustalić, po jakim czasie od zwolnienia dochodziło do kolejnego skazania.

Powroty do więzienia: dane ministerstwa

2021

40,90%

2022

38,58%

2023

28,30%

2024

31,82%

2025

33,73%

2026 — do sierpnia

43,69%

Zestawienie dotyczy greckich Cypryjczyków objętych odpowiedzią ministerstwa. Wynik za 2026 rok obejmuje niepełny rok i nie opisuje wszystkich osadzonych na wyspie.

Przepełnienie utrudnia przygotowanie do życia na wolności

Ministerstwo podkreśla znaczenie społecznej i zawodowej reintegracji skazanych. Jednocześnie przyznaje, że przepełnienie utrudnia prowadzenie indywidualnych programów.

Problem wykracza poza samą przestrzeń w celach. Większa liczba osadzonych oznacza większe obciążenie pracowników oraz trudniejszy dostęp do edukacji, terapii i przygotowania zawodowego.

Część osób przebywa także przez długi czas w policyjnych miejscach zatrzymań. CPT zwracał uwagę, że obiekty odpowiednie na pobyt liczony w dniach wykorzystywano do przetrzymywania ludzi przez wiele miesięcy.

Cztery osoby w celi mniejszej niż sześć metrów kwadratowych

Europejski Komitet do spraw Zapobiegania Torturom, czyli CPT, opublikował 10 grudnia 2025 roku raport z wizyty przeprowadzonej w kwietniu tego samego roku.

W Centralnym Więzieniu stwierdzono, że w celach o powierzchni poniżej sześciu metrów kwadratowych przebywały nawet cztery osoby. Dwie z nich musiały spać na materacach na podłodze.

Braki kadrowe utrudniały również nocny dostęp do toalet. Osadzeni oddawali mocz do butelek, a czasami kał do worków. Komitet uznał tę praktykę za poniżającą.

Raport wskazywał ponadto na przemoc między więźniami, niewystarczającą opiekę medyczną i potrzebę kompleksowej polityki zapobiegania samobójstwom. Nieletni i młodzi osadzeni przebywali w nieodpowiednich warunkach, z ograniczonym dostępem do edukacji i zajęć.

CPT odnotował jednocześnie mniej zarzutów fizycznego złego traktowania przez personel niż podczas wizyty w 2023 roku.

Nowe więzienie nadal na etapie przygotowań

Rząd analizuje budowę nowego zakładu karnego w rejonie Agios Sozomenos. Wcześniej preferowano Mathiatis, jednak problemem okazały się między innymi koszty potrzebnej infrastruktury.

Minister sprawiedliwości Kostas Fitiris zapowiedział, że ostateczna decyzja ma nastąpić po przygotowaniu planu generalnego i odpowiednich badań. Wskazana lokalizacja wywołała sprzeciw części samorządów, które domagają się udziału w konsultacjach.

Celem jest rozpoczęcie robót przed końcem 2027 roku, a nie ukończenie więzienia w tym terminie. Zapowiedź nie oznacza więc szybkiego rozwiązania problemów obecnej placówki.

Nowy dyrektor obejmie stanowisko w listopadzie

Od 2 listopada 2026 roku stanowisko dyrektora Centralnego Więzienia ma objąć Giorgos Ioannou. To emerytowany oficer Gwardii Narodowej i były attaché wojskowy Cypru w Stanach Zjednoczonych.

Nowe kierownictwo będzie musiało zmierzyć się z przepełnieniem, brakami kadrowymi i bezpieczeństwem osadzonych. Ważnym zadaniem pozostanie również zapewnienie warunków do prowadzenia programów resocjalizacyjnych.

Większy budynek może zwiększyć liczbę miejsc. Ograniczenie powrotów za kraty wymaga jednak także pracy z uzależnieniami, edukacji, kwalifikacji zawodowych oraz przygotowania do funkcjonowania po zwolnieniu. Same przedstawione wskaźniki nie rozstrzygają, jaki udział w kolejnych skazaniach ma każdy z tych czynników.

Źródła: Ministerstwo Sprawiedliwości, Philenews, Rada Europy, Cyprus Mail, CyBC.