Więcej mleka owczego i koziego w halloumi. Cypr szykuje kontrole składu sera

Ser halloumi ma zawierać więcej mleka owczego i koziego, a jego produkcja będzie dokładniej kontrolowana. Cypryjskie Ministerstwo Rolnictwa przedstawiło dziesięć działań, które mają doprowadzić branżę do pełnego przestrzegania unijnej specyfikacji do lipca 2029 roku. Wtedy kończy się okres przejściowy dotyczący proporcji wykorzystywanego mleka.

Plan obejmuje wsparcie hodowców owiec i kóz, rozwój gospodarstw, cyfrowe monitorowanie dostaw oraz metodę wykrywania niedozwolonego stosowania mleka w proszku. Ta ostatnia ma być gotowa do końca 2026 roku. Część działań już wdrożono, inne wymagają inwestycji, zakończenia badań albo przyjęcia przepisów.

Ser halloumi ma spełniać docelowe proporcje mleka

Halloumi posiada unijną Chronioną Nazwę Pochodzenia, oznaczaną skrótem ChNP lub angielskim PDO. Rejestracja obejmuje nazwy Χαλλούμι / Halloumi / Hellim.

Specyfikacja dopuszcza wykorzystywanie mleka krowiego, ale docelowo ilość mleka owczego, koziego lub ich mieszanki musi być od niego większa. Nie chodzi więc o całkowite wyeliminowanie mleka krowiego.

Największym wyzwaniem pozostaje zapewnienie odpowiedniej ilości surowca od hodowców owiec i kóz. Produkcja tego mleka jest sezonowa, co utrudnia utrzymanie dostaw odpowiadających potrzebom serowarni przez cały rok.

Okres przejściowy ma dać branży czas na dostosowanie. Przedstawiony plan ma pomóc osiągnąć wymagane proporcje bez gwałtownego ograniczenia produkcji i eksportu.

Więcej gospodarstw i wsparcie dla hodowców

Plan przedstawił parlamentarnej Komisji Rolnictwa dyrektor generalny Ministerstwa Rolnictwa Andreas Gregoriou.

Wśród działań znalazła się nadzwyczajna pomoc w wysokości 2 mln euro, przyznana hodowcom owiec i kóz na podstawie produktywności. Ma zachęcać do inwestycji ograniczających sezonowość dostaw. Kolejne 4 mln euro przewidziano na wsparcie powiązane z rzeczywistą produkcją.

Zaplanowano także rozwój 26 dużych gospodarstw, z których każde ma utrzymywać ponad 800 zwierząt produkcyjnych. Państwowe działki przeznaczone na ten cel zostały już przydzielone beneficjentom.

Dodatkowo 29 mln euro z pakietu inwestycyjnego o wartości 67 mln euro ma trafić do sektora hodowli owiec i kóz. Działania uzupełni program poprawy genetycznej stad prowadzony przez Instytut Badań Rolniczych.

Mleko krowie z limitem, dostawy pod cyfrowym nadzorem

Ilość mleka krowiego kierowanego do produkcji halloumi PDO ma być utrzymywana na poziomie z 2024 roku: maksymalnie 234 tys. ton rocznie, czyli 19,5 tys. ton miesięcznie.

To ograniczenie ilości surowca wykorzystywanego w całym sektorze, a nie dopuszczalny procent mleka krowiego w konkretnym serze.

Cyfrowy system ma pozwolić sprawniej rejestrować i porównywać dostawy. Plan obejmuje również dwie komisje zajmujące się wdrażaniem działań i monitorowaniem rynku oraz zaostrzenie przepisów i kontroli. Projekt odpowiednich zmian prawnych trafił już do parlamentu.

Halloumi — najważniejsze liczby i terminy

Lipiec 2029

Koniec okresu przejściowego dotyczącego docelowych proporcji mleka.

26 gospodarstw

Planowane duże jednostki hodowli owiec i kóz na przydzielonych działkach państwowych.

234 tys. ton

Roczny pułap mleka krowiego przeznaczanego do produkcji halloumi PDO.

Koniec 2026

Zapowiedziany termin gotowości metody wykrywania mleka w proszku.

Badania mają wykrywać mleko w proszku

Nad metodą wykrywania niedozwolonego stosowania mleka w proszku pracują Cypryjski Uniwersytet Technologiczny, Państwowe Laboratorium Ogólne i Departament Rolnictwa.

Badacze analizują próbki i tworzą bazę porównawczą potrzebną do potwierdzania wyników. Celem jest uzyskanie narzędzia, które po zatwierdzeniu będzie można wykorzystywać podczas kontroli.

Nie oznacza to, że stosowanie mleka w proszku zostało udowodnione wszystkim producentom albo że każda dotychczasowa metoda kontroli była nieskuteczna. Nowe badanie ma umożliwić lepszą weryfikację konkretnego rodzaju nieprawidłowości.

Co zmieni się dla kupujących?

Większy udział mleka owczego i koziego może wpływać na smak, aromat oraz strukturę sera. Zmiany nie nastąpią jednak jednocześnie we wszystkich produktach.

Przy zakupie warto czytać skład i sprawdzać oznaczenie PDO. Nie należy zakładać, że każdy ser halloumi ma identyczną mieszankę mleka lub że na każdym opakowaniu podano jej dokładne proporcje.

Z produkcją halloumi związany jest również inny cypryjski ser — anari, który opisaliśmy w osobnym materiale.

Dla gospodarki stawka jest wysoka: według informacji przedstawionych w komisji roczna wartość eksportu halloumi przekracza 350 mln euro. Władze chcą jednocześnie chronić specyfikację produktu i utrzymać jego pozycję na zagranicznych rynkach.

Źródła: Ministerstwo Rolnictwa Republiki Cypryjskiej, Philenews, Cyprus Mail, EUR-Lex.