Kabel Cypr–Grecja opóźniony. Nowy termin to 2031 rok

Kabel Cypr–Grecja ma zostać ukończony 1 stycznia 2031 roku, o rok później, niż wcześniej zakładano. Taką aktualizację harmonogramu przedstawiono 20 października parlamentarnej komisji energii. Cypryjski regulator CERA ostrzega również, że dotychczasowy szacunek kosztów Great Sea Interconnector, wynoszący około 1,9 mld euro, może okazać się niewystarczający.

Produkcja kabla postępuje, ale nadal brakuje części badań dna morskiego. Ich wyniki mogą wpłynąć na przebieg trasy i cenę inwestycji. Dla mieszkańców najważniejsze pytanie pozostaje otwarte: kiedy połączenie zacznie działać i jaki będzie jego rzeczywisty wpływ na rachunki za prąd?

Kabel Cypr–Grecja. Skąd przesunięcie terminu?

Great Sea Interconnector ma połączyć system elektroenergetyczny Cypru z Grecją przez Kretę. Przedsięwzięcie jest częścią szerszego projektu obejmującego również połączenie z Izraelem.

Podczas posiedzenia komisji przedstawiciel CERA poinformował o przesunięciu przewidywanego terminu ukończenia z 1 stycznia 2030 na 1 stycznia 2031 roku.

Według Philenews regulator otrzymał informację w piśmie producenta kabla, firmy Nexans, przekazanym za pośrednictwem podmiotu realizującego inwestycję.

Nowa data jest aktualną prognozą. Nie oznacza gwarancji, że właśnie tego dnia rozpocznie się przesył energii.

Około 510 kilometrów kabla jest wyprodukowanych

Philenews podał 21 października, że zakończono fabryczną produkcję około 510 kilometrów kabla przeznaczonego dla połączenia Cypru z Kretą. Planowana długość trasy wynosi około 900 kilometrów.

To postęp produkcyjny, którego nie należy utożsamiać z ukończeniem ponad połowy całej inwestycji. Kabel trzeba jeszcze zainstalować, a połączenie wymaga również infrastruktury na lądzie, testów i przygotowania do pracy.

Długość wyprodukowanych odcinków nie rozstrzyga też o ostatecznym przebiegu trasy. Ten pozostaje powiązany z wynikami badań morskich.

Badania dna nadal nie są zakończone

Z informacji przedstawionych parlamentarzystom wynika, że wykonano około 60 proc. wymaganych badań. Pozostałe 40 proc. ma wymagać około sześciu miesięcy prac.

Nie jest to jednak informacja, że badania na pewno zakończą się sześć miesięcy od posiedzenia komisji. Znaczenie ma także możliwość ich prowadzenia i faktyczny harmonogram.

Rozpoznanie warunków na dnie jest kluczowe dla dalszych decyzji technicznych. Konieczność zmiany trasy mogłaby wpłynąć zarówno na zakres prac, jak i koszt wykonania połączenia.

Koszt połączenia może przekroczyć 1,9 mld euro

CERA nie potrafi obecnie określić ostatecznej wartości inwestycji. Regulator wskazuje, że doświadczenia z podobnych przedsięwzięć podają w wątpliwość wystarczalność dotychczasowego budżetu.

Projekt otrzymał unijną dotację w wysokości 657 mln euro. Obecny mechanizm podziału pozostałych kosztów inwestycyjnych opiera się na proporcji 63 proc. dla Cypru i 37 proc. dla Grecji.

Nie oznacza to, że ewentualny wzrost kosztów zostanie automatycznie pokryty z dodatkowych środków europejskich. Zwiększenie dofinansowania wymagałoby formalnego wniosku i odrębnej decyzji.

Czy kabel obniży rachunki za prąd na Cyprze?

Połączenie ma umożliwić wymianę energii między systemami. Ostateczny wpływ na odbiorców będzie jednak zależał od cen dostępnej energii oraz kosztów budowy, finansowania i eksploatacji infrastruktury.

Na podstawie przedstawionych danych nie można rzetelnie obliczyć, o ile zmieni się rachunek konkretnego gospodarstwa domowego. Samo uruchomienie kabla nie wyznacza z góry jednej skali oszczędności dla wszystkich.

Aktualizacja harmonogramu oznacza więc dalsze oczekiwanie na inwestycję, której końcowy rachunek pozostaje otwarty. Dopiero pełniejsze dane techniczne i finansowe pozwolą ocenić korzyści dla mieszkańców.