Sześciu na dziesięciu uczniów na Cyprze ma problem z rozumieniem tekstu. Parlament żąda zmian

Wyniki PISA na Cyprze pokazują poważny problem z podstawowymi umiejętnościami uczniów. Aż 62 proc. badanych piętnastolatków nie osiągnęło podstawowego poziomu rozumienia tekstu. Ponad połowa miała również trudności z matematyką i naukami przyrodniczymi. Sprawą zajęła się parlamentarna Komisja Edukacji i Kultury.

Ministerstwo Edukacji przygotowuje trzyletni plan, którego wdrażanie ma rozpocząć się w styczniu 2027 roku. Pilotaż obejmie drugie klasy gimnazjów. Wśród zapowiadanych kierunków zmian znalazły się ograniczenie przeładowanych programów, więcej czasu na zrozumienie materiału oraz zmniejszenie nacisku na zapamiętywanie.

Wyniki PISA na Cyprze zaniepokoiły parlament

Podczas posiedzenia komisji 14 października jej przewodniczący Chrysanthos Savvidis zwrócił uwagę przede wszystkim na trudności uczniów z rozumieniem czytanego tekstu. Skalę problemu określił jako przerażającą.

Badanie PISA 2025 pokazało, że Cypr uzyskał najniższe średnie wyniki w Unii Europejskiej w rozumieniu tekstu i naukach przyrodniczych. W matematyce zajął przedostatnie miejsce.

Różnice wobec średniej unijnej są szczególnie wyraźne w czytaniu i naukach przyrodniczych. W obu dziedzinach odsetek uczniów poniżej podstawowego poziomu był na Cyprze około dwukrotnie wyższy.

Jak wielu uczniów nie osiągnęło podstawowego poziomu?

Odsetek badanych piętnastolatków z wynikiem poniżej poziomu 2 w PISA 2025.

Dziedzina	Cypr	Średnia UE
Rozumienie tekstu	62 proc.	31 proc.
Matematyka	56 proc.	34 proc.
Nauki przyrodnicze	52 proc.	26 proc.

Wartości zaokrąglone. Wyniki dotyczą badanych piętnastolatków, a nie wszystkich dzieci uczęszczających do szkół na Cyprze.

Trudności z rozumieniem tekstu nie oznaczają nieumiejętności czytania

Wyników nie należy odczytywać jako informacji, że sześciu na dziesięciu uczniów nie potrafi przeczytać zdania. PISA sprawdza, czy młodzi ludzie rozumieją informacje i potrafią wykorzystać je w praktyce.

Uczeń może poprawnie odczytać tekst, a jednocześnie mieć trudności z wyciągnięciem wniosków, porównaniem informacji lub oceną znaczenia przedstawionych argumentów.

Podobnie wygląda ocena matematyki i nauk przyrodniczych. Znajomość wzoru lub definicji nie wystarcza, jeżeli uczeń nie potrafi zastosować wiedzy do rozwiązania konkretnego problemu.

O słabych wynikach oraz różnicach między Cyprem a Polską informowaliśmy już przy okazji początku roku szkolnego.

Odpowiedzi w kilka sekund

Dodatkowe pytania budzi zaangażowanie uczestników badania. Według opublikowanego zestawienia niemal jedna czwarta uczniów udzielała odpowiedzi w czasie nieprzekraczającym dziesięciu sekund, a około 5 proc. nie odpowiadało.

Tak szybkie wykonywanie zadań może świadczyć o powierzchownym podejściu do testu. Nie pozwala jednak samo w sobie wyjaśnić słabych wyników ani ustalić przyczyn trudności poszczególnych uczniów.

Osobnym, choć związanym z czytaniem tematem pozostaje kontakt młodych ludzi z książkami. Także temu zagadnieniu przyglądaliśmy się wcześniej na łamach CyprNews.

Mniej materiału, więcej zrozumienia

Przedstawiciel resortu edukacji Giorgos Koutsidis podkreślił, że PISA nie pokazuje całego obrazu szkoły. Przyznał jednak, że wyniki wymagają refleksji nad możliwościami rozwijania umiejętności uczniów.

Ministerstwo wskazuje na potrzebę ograniczenia ilości materiału. Nauczyciele mieliby dzięki temu więcej czasu na wyjaśnianie zagadnień i sprawdzanie, czy klasa rzeczywiście je rozumie.

Zmiany mają również ograniczać naukę pamięciową oraz rozwijać edukację finansową, obywatelską i kompetencje cyfrowe.

Plan dla szkół od stycznia 2027 roku

Trzyletni program ma skupiać się na rozumieniu tekstu, matematyce i naukach przyrodniczych, również z wykorzystaniem materiałów PISA.

Pilotaż obejmie drugie klasy gimnazjów w roku szkolnym 2026/2027. Po ocenie efektów materiały mają trafić do trzecich klas. W pierwszych klasach liceów przewidziano bardziej złożone zadania praktyczne.

Najważniejsze będzie sprawdzenie skuteczności tych działań. Dopiero ocena postępów uczniów pokaże, czy zmiany pomagają im lepiej rozumieć materiał i samodzielnie korzystać z wiedzy.

Źródła: Reporter / Cyprus News Agency, Philenews, OECD, archiwum CyprNews.