Pafos czy Paphos? Dlaczego miasta na Cyprze mają różne nazwy

Pafos czy Paphos? Oba zapisy oznaczają to samo miasto. Podobnie jest z Nikozją, którą na cypryjskich drogowskazach znajdziemy jako Lefkosia, oraz Limassol, występującym również pod nazwą Lemesos. Różne brzmienie nie oznacza, że jedziemy w inne miejsce.

Na Cyprze spotykają się greckie nazwy zapisane alfabetem łacińskim, utrwalone formy angielskie oraz nazwy używane w innych językach. Dlatego bilet, przewodnik i znak drogowy mogą wskazywać ten sam cel na kilka sposobów. Warto poznać najważniejsze odpowiedniki przed podróżą.

Pafos czy Paphos — który zapis jest poprawny?

Grecka nazwa miasta to Πάφος. W stosowanej na Cyprze romanizacji, czyli zapisie greckiej nazwy alfabetem łacińskim, otrzymujemy Pafos.

Paphos jest utrwaloną formą angielską. Połączenie „ph” to starszy sposób oddawania greckiej litery φ, wymawianej współcześnie jak „f”.

Obie wersje są rozpoznawalne i funkcjonują równolegle. Oficjalny portal turystyczny wyspy często podaje je razem: Pafos (Paphos).

W polskim tekście używamy formy Pafos. Niezależnie od pisowni międzynarodowy kod lotniska pozostaje ten sam: PFO.

Lefkosia prowadzi do Nikozji

Większe zaskoczenie może wywołać stolica. Turysta szuka w przewodniku Nicosii, a na drogowskazie widzi Lefkosię.

Grecka nazwa miasta brzmi Λευκωσία. Jej zapis alfabetem łacińskim to Lefkosia, natomiast Nicosia jest utrwaloną nazwą angielską.

Po polsku piszemy Nikozja.

Nie jest to zatem wyłącznie kwestia jednej litery. Różne języki zachowały odmienne formy nazwy tego samego miasta. Podobne zjawisko znamy z par takich jak Warszawa i Warsaw czy Wiedeń i Wien.

Limassol i Lemesos to również to samo miejsce

Greckie Λεμεσός zapisuje się alfabetem łacińskim jako Lemesos. W angielskim utrwaliło się Limassol — forma używana również po polsku.

Obie nazwy znajdziemy nawet w komunikacji samego miasta. Oficjalna strona gminy przedstawia historię pod nagłówkiem History of Limassol (Lemesos).

Dlatego zapis „Lemesos” w adresie lub nazwie instytucji nie oznacza innej miejscowości. Nie trzeba też zmieniać polskiego „Limassol” tylko dlatego, że na drogowskazie pojawiła się grecka forma zapisana alfabetem łacińskim.

Larnaka czy Larnaca? Agia Napa czy Ayia Napa?

W przypadku Larnaki różnica jest niewielka. Greckie Λάρνακα daje zapis Larnaka, natomiast w angielskim popularna jest forma Larnaca.

Po polsku piszemy Larnaka.

Podobnie rozpoznawalne są warianty Agia Napa i Ayia Napa. Pierwszy odpowiada romanizacji greckiego Αγία Νάπα, drugi jest bardzo rozpowszechniony w anglojęzycznej turystyce.

W nazwie Agia greckie „g” przed „i” brzmi w przybliżeniu jak polskie „j”. Stąd zapis Ayia może być dla anglojęzycznego turysty łatwiejszą podpowiedzią wymowy.

PODRĘCZNA ŚCIĄGA

Inna nazwa, to samo miasto

Te odpowiedniki przydadzą się podczas czytania map, drogowskazów i potwierdzeń rezerwacji.

Grecka nazwa alfabetem łacińskim	Popularna forma angielska	Po polsku
Lefkosia	Nicosia	Nikozja
Lemesos	Limassol	Limassol
Pafos	Paphos	Pafos
Larnaka	Larnaca	Larnaka
Ammochostos	Famagusta	Famagusta
Keryneia	Kyrenia	Kirenia

Famagusta i Ammochostos różnią się znacznie bardziej

Grecka nazwa Famagusty to Ammochostos — Αμμόχωστος. Angielska i polska forma Famagusta wywodzi się z zachodnioeuropejskiej tradycji nazewniczej.

Po turecku używa się nazw Gazimağusa lub Mağusa.

Podobny zestaw spotkamy w przypadku Kirenii: greckie Keryneia, angielskie Kyrenia, polskie Kirenia i tureckie Girne odnoszą się do tego samego miasta.

W tych przypadkach znaczenie mają również język i administracja, z której materiałów korzystamy. Inne nazwy zobaczymy na mapie Republiki Cypryjskiej, a inne na oznaczeniach na obszarze okupowanym.

Dlaczego mapy i przewodniki nie używają jednej wersji?

Zapis greckiej nazwy alfabetem łacińskim nie usuwa automatycznie nazw utrwalonych przez stulecia w innych językach.

Instytucja może stosować formę wynikającą z cypryjskiego standardu, przewodnik — nazwę najbardziej rozpoznawalną dla zagranicznego odbiorcy, a polski autor — przyjętą nazwę polską.

Oficjalne materiały turystyczne często rozwiązują ten problem przez nawiasy. Zapis Lefkosia (Nicosia) pozwala połączyć nazwę widoczną na drogowskazie z tą znaną z angielskiego przewodnika.

W ustawieniach aplikacji również znaczenie może mieć wybrany język. Sama różnica zapisu nie jest jeszcze sygnałem błędu lokalizacji.

W adresie warto zachować zapis podany przez gospodarza

W polskim artykule naturalnie napiszemy Nikozja, Pafos czy Larnaka. W adresie hotelu, urzędu lub mieszkania najlepiej zachować formę otrzymaną od jego właściciela albo instytucji.

Przy wyszukiwaniu miejsca pomocne są również numer budynku, kod pocztowy i pinezka. Sama nazwa miasta, nawet zapisana poprawnie, nie wystarcza do wskazania konkretnych drzwi.

Najważniejsze odpowiedniki szybko jednak wchodzą w pamięć. Po kilku dniach na wyspie Lefkosia przestaje wyglądać jak nieznany kierunek, a Paphos i Pafos stają się po prostu dwoma zapisami tego samego celu.