MALWA na Cyprze ma 25 lat. Od spotkań do setek wydarzeń

MALWA na Cyprze obchodzi w 2026 roku 25-lecie działalności. Stowarzyszenie Kulturalne Polaków na Cyprze oficjalnie zarejestrowano 1 marca 2001 roku. Według relacji opublikowanej z okazji jubileuszu organizacja ma za sobą około 500 wydarzeń: koncertów, wystaw, wieczorów poetyckich i spotkań z kulturą.

Wszystko zaczęło się jednak wcześniej, od kameralnych inicjatyw polskiego środowiska w Nikozji. Uczestnicy sami przygotowywali poczęstunek, zapraszali gości i pomagali przy organizacji. Z potrzeby spotkania i zachowania więzi z Polską wyrosło stowarzyszenie, które od ćwierć wieku przybliża polską kulturę również Cypryjczykom.

Jak powstała MALWA na Cyprze?

Jedną z najważniejszych postaci w historii organizacji jest Urszula Tekeli-Savvopoulou, pochodząca ze Świętochłowic Polka, od wielu lat mieszkająca na wyspie.

W rozmowie z portalem Ślązag wspominała wydarzenie z 1987 roku. Cypryjska telewizja przygotowywała wówczas program, podczas którego dzieci z różnych krajów przedstawiały świąteczne zwyczaje. Z jej inicjatywy jedno z polskich dzieci opowiedziało po grecku o tradycjach Wigilii.

To doświadczenie zachęciło do szerszego prezentowania polskiej kultury. W Nikozji zaczęto organizować spotkania z gośćmi z Polski, wystawy malarstwa, fotografii i sztuki ludowej oraz wieczory poetyckie.

Wiele zależało od osobistego zaangażowania uczestników. Każdy przynosił coś na wspólny stół lub pomagał w przygotowaniach. Z czasem te inicjatywy doprowadziły do powstania formalnej organizacji.

Co oznacza nazwa MALWA?

Nazwa stowarzyszenia łączy pięć dziedzin: Muzykę, Artystów, Literaturę, Wystawy i Artyzm. Tak jej rozwinięcie przypomniano podczas srebrnego jubileuszu w 2026 roku.

Od początku MALWA na Cyprze miała dwa główne cele. Pierwszym było pielęgnowanie języka, kultury i zwyczajów wśród Polaków. Drugim — przybliżanie Polski mieszkańcom wyspy i przedstawicielom innych narodowości.

Dlatego ważną częścią spotkań stała się poezja prezentowana w dwóch językach. Urszula Tekeli-Savvopoulou tłumaczyła polskie utwory na grecki, dzięki czemu mogli poznawać je również odbiorcy nieznający polskiego.

Ponad 30 wydarzeń w pierwszych trzech latach

Stowarzyszenie szybko rozwinęło działalność. W relacji Małgorzaty Chrysanthou z 2004 roku, opublikowanej przez Polonia.org, odnotowano ponad 30 imprez w ciągu pierwszych trzech lat.

Wśród szczególnie pamiętanych przedsięwzięć znalazło się spotkanie z ponad 50-osobową orkiestrą Sinfonia Varsovia oraz jej gośćmi. Obok dużych wydarzeń odbywały się mniejsze wieczory kulturalne, majówki i spotkania towarzyskie.

Archiwalny opis podkreśla również wkład Zbigniewa Irzeńskiego i jego żony Sophie. Wspierali oni muzyczną oraz organizacyjną stronę życia polonijnego. Przygotowanie wydarzenia oznaczało bowiem nie tylko występ, ale także znalezienie sali, kontakt ze sponsorami, zaproszenie publiczności i sprzątanie po spotkaniu.

Trudności nie zakończyły działalności

Historia stowarzyszenia obejmuje również trudniejsze momenty. W październiku 2020 roku Cypr24 opisywał problemy dotyczące jego statusu formalnego.

Przewodnicząca informowała o otrzymaniu pisma dotyczącego wykreślenia organizacji z rejestru. Władze MALWY podejmowały działania w jej obronie, prosząc sympatyków o wsparcie.

Działalność była później kontynuowana. 20 października 2021 roku w Nikozji odbyły się obchody 20-lecia, opisane przez Ambasadę RP. Uczestniczyli w nich przedstawiciele polskiej dyplomacji i cypryjskich władz. Po części oficjalnej publiczność wysłuchała koncertu polskich pianistów.

Nie tylko kultura. Także pomoc innym

MALWA angażowała się również w działania społeczne. Przykładem była akcja Nasiona nadziei dla Ukrainy, przeprowadzona w 2023 roku.

Podczas wydarzeń zbierano nasiona warzyw. Zgromadzone dary przedstawicielki zarządu przekazały 1 czerwca ambasadorowi Ukrainy na Cyprze.

Stowarzyszenie współpracuje także z Ambasadą RP przy inicjatywach literackich. 5 września 2026 roku obie organizacje przygotowały w Domu Latynów w Nikozji Narodowe Czytanie. Uczestnicy wspólnie sięgnęli po Dziady Adama Mickiewicza.

MALWA na Cyprze świętuje ćwierć wieku

Jubileuszowe spotkanie odbyło się 28 lutego 2026 roku w Domu Latynów w Nikozji. Po latach prezentowania Polski organizacja poświęciła ten wieczór kulturze swojego drugiego domu.

Urszula Tekeli-Savvopoulou i Iza Theophilou przedstawiały opowieści związane z Afrodytą. Z kolei Zbigniew Irzeński zadbał o muzykę polską i cypryjską.

Przez 25 lat zmieniała się polska społeczność na wyspie, sposoby komunikacji i możliwości organizowania wydarzeń. Pozostała jednak potrzeba spotkania z ludźmi, językiem i kulturą.

MALWA na Cyprze to przede wszystkim osoby, które znajdowały czas na przygotowanie kolejnego koncertu, wystawy czy wieczoru literackiego. Dzięki ich pracy polska kultura od ćwierć wieku dociera do kolejnych odbiorców na wyspie.