NAJTAŃSZE PALIWA
NAJTAŃSZE PALIWO

Limassol

951,685 €
981,745 €
DIESEL1,986 €
POGODA
Larnaka
Bezchmurnie
14°
Odczuwalna: 14°C

Hołd dla polskich uchodźców w Kyrenii. Historia pomnika z 1941 roku

Ambasador RP Marek Szczepanowski złożył wieniec pod pomnikiem polskich uchodźców przy kościele św. Elżbiety w Kyrenii. W uroczystości z okazji Narodowego Święta Niepodległości uczestniczyli również senator Bogdan Borusewicz, przebywający z wizytą na Cyprze, oraz przedstawiciele Polonii.

Spotkania w tym miejscu są coroczną tradycją upamiętniającą Polaków, którzy podczas II wojny światowej znaleźli schronienie na wyspie. Sam pomnik powstał jeszcze w czasie wojny — ufundowali go uchodźcy jako wyraz wdzięczności za otrzymaną pomoc i nadziei na odzyskanie wolnej ojczyzny.

Dalsza część artykułu poniżej

Polskie miejsce pamięci w Kyrenii

Pomnik znajduje się na dziedzińcu katolickiego kościoła św. Elżbiety Węgierskiej w Kyrenii, w północnej, okupowanej części Cypru.

To pamiątka wojennych losów Polaków, dla których wyspa stała się schronieniem po opuszczeniu kraju. Podczas tegorocznych obchodów przypomniano ich historię i oddano im hołd.

Wieniec złożył ambasador Marek Szczepanowski. W spotkaniu uczestniczył także senator Bogdan Borusewicz oraz przedstawiciele polskiej społeczności.

Co upamiętnia pomnik polskich uchodźców?

Obelisk został odsłonięty w 1941 roku, podczas obchodów rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Powstał dzięki Polakom przebywającym wówczas na wyspie.

Inicjatorem jego budowy był ks. dr Emil Drobny z Rybnika, a projekt przygotował inż. arch. Wacław Biełaszewski. Polscy uchodźcy zaangażowali się również w remont miejscowego kościoła.

Pomnik łączy wdzięczność za schronienie z wojenną tęsknotą za niepodległą Polską. Umieszczone na nim inskrypcje zawierają modlitwę o ochronę ojczyzny i odzyskanie jej wolności.

Nie powstał dopiero po wojnie jako wspomnienie dawnych wydarzeń. Jest świadectwem pozostawionym przez samych uchodźców — ludzi, którzy nie wiedzieli jeszcze, kiedy będą mogli wrócić do kraju.

Jak Polacy trafili na Cypr podczas wojny?

Po klęsce kampanii wrześniowej część Polaków znalazła się na Węgrzech i w Rumunii. Dla niektórych dalsza droga prowadziła na Cypr, będący wówczas kolonią brytyjską.

We wrześniu 1940 roku na wyspę przybyły setki polskich uchodźców. Wśród nich byli przedstawiciele życia publicznego, intelektualiści i rodziny szukające bezpiecznego miejsca. Jednym z najbardziej znanych był pisarz i reportażysta Melchior Wańkowicz.

Pobyt nie oznaczał jednak końca wojennej wędrówki. W czerwcu 1941 roku, po upadku Grecji i zajęciu Krety przez Niemców, podjęto decyzję o ewakuacji. Obawiano się, że również Cypr może stać się celem ataku.

11 czerwca 1941 roku grupa 471 Polaków opuściła wyspę na brytyjskim parowcu „Rodi”. Pomnik w Kyrenii pozostał trwałym śladem ich obecności.

Pomnik w Kyrenii — najważniejsze informacje

MiejsceDziedziniec kościoła św. Elżbiety Węgierskiej w Kyrenii
Odsłonięcie1941 rok, obchody rocznicy Konstytucji 3 Maja
FundatorzyPolscy uchodźcy przebywający na Cyprze
InicjatorKs. dr Emil Drobny
ProjektantInż. arch. Wacław Biełaszewski
Odnowienie2005 rok

Coroczna tradycja pamięci

Składanie wieńców przy pomniku jest częścią corocznego upamiętniania polskich uchodźców z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Spotykają się tu przedstawiciele polskiej dyplomacji i Polonii, wracając do historii sprzed ponad ośmiu dekad.

Wcześniejsze uroczystości dokumentuje między innymi relacja z 11 listopada 2019 roku, kiedy wieniec złożyła ówczesna ambasador Irena Lichnerowicz-Augustyn wraz z przedstawicielami placówki i duchownymi.

Pomnik pozostaje także miejscem odwiedzin polskich delegacji przy innych okazjach. W styczniu 2020 roku hołd uchodźcom oddali tutaj przedstawiciele ambasady i Instytutu Pamięci Narodowej.

Gdzie znajduje się pomnik?

Pomnik stoi na dziedzińcu kościoła św. Elżbiety Węgierskiej w Kyrenii, niedaleko starego portu, naprzeciwko hotelu Dome. W mapach kościół można znaleźć pod nazwą St Elizabeth of Hungary Roman Catholic Church.

Mapa wskazuje lokalizację kościoła. Pomnik znajduje się na jego dziedzińcu. Dostępność terenu zależy od możliwości wejścia na teren kościelny.

Sprawdź dojazd w Google Maps

Odnowiony dzięki Polonii i ambasadzie

W 2005 roku pomnik odrestaurowano dzięki staraniom polskiej społeczności oraz Ambasady RP w Nikozji. Ponowne poświęcenie odbyło się 4 września 2005 roku.

Tegoroczna uroczystość z udziałem ambasadora Marka Szczepanowskiego i senatora Bogdana Borusewicza kontynuuje tę tradycję. Przypomina, że związki Polaków z Cyprem obejmują również wojenne doświadczenie uchodźstwa, otrzymanej pomocy i nadziei na powrót do wolnej ojczyzny.

Źródła: Ambasada RP w Nikozji, Instytut Pamięci Narodowej, portal „Szlaki nadziei. Odyseja wolności”.

CYPRNEWS

Bądź na bieżąco z Cyprem

Najważniejsze wiadomości i praktyczne informacje z Cypru prosto na Twój e-mail.

Po wysłaniu formularza otrzymasz wiadomość z linkiem potwierdzającym. Adres zostanie dodany do newslettera dopiero po kliknięciu tego linku.