Wspierany przez
Cypr w Schengen: dwa problemy nadal utrudniają wejście do strefy
Cypr w Schengen pozostaje celem rządu, ale pozytywna ocena techniczna nie wystarczyła do uzyskania zgody na przystąpienie. Według „Politis” państwa członkowskie nadal oczekują wyjaśnień dotyczących Zielonej Linii oraz przejść kontrolowanych przez brytyjskie władze w rejonie Dhekelii.
Najwięcej zastrzeżeń mają zgłaszać Holandia i Austria, choć — jak podaje gazeta — nie są jedynymi krajami z pytaniami. Termin pełnego wejścia do Schengen nadal nie został ustalony. Kluczowy problem dotyczy tego, jak skutecznie rejestrować przemieszczanie się podróżnych bez traktowania Zielonej Linii jako zewnętrznej granicy Unii Europejskiej.
Dalsza część artykułu poniżej
Pozytywna ocena nie oznacza jeszcze zgody
Komisja Europejska przyjęła w lipcu pozytywną ocenę technicznej gotowości Cypru. Obejmuje ona przygotowanie infrastruktury, systemów i przepisów potrzebnych do stosowania zasad Schengen.
Szef przedstawicielstwa Komisji na wyspie, Panicos Pourgourides, przekazał „Politis”, że raport trafił do Parlamentu Europejskiego i Rady UE. We wrześniu przedstawiono go państwom członkowskim.
Ostateczna decyzja należy jednak do Rady i wymaga jednomyślności. Zastrzeżenia jednego państwa mogą więc utrudnić zakończenie procedury, nawet jeśli ocena techniczna jest pozytywna.
Cypr w Schengen a problem wyjazdu przez północ
Jedno z najważniejszych pytań dotyczy systemu EES, czyli elektronicznego rejestru wjazdów i wyjazdów. Obejmuje on określone kategorie obywateli państw spoza UE podróżujących na krótki pobyt do krajów korzystających z systemu.
EES zapisuje między innymi dane dokumentu podróży i dane biometryczne. Pomaga ustalić, kiedy podróżny wjechał, kiedy wyjechał i czy nie przekroczył dozwolonego czasu pobytu.
Wyobraźmy sobie następującą sytuację: po przystąpieniu Cypru do Schengen obywatel państwa trzeciego przylatuje do Larnaki. Jego wjazd zostaje zarejestrowany. Następnie przekracza Zieloną Linię i opuszcza wyspę przez lotnisko na północy.
Bez odpowiedniego mechanizmu europejski system mógłby odnotować wjazd, ale nie rzeczywisty wyjazd. To właśnie taka luka budzi obawy opisane przez „Politis”.
DWA GŁÓWNE WYZWANIA
Co wymaga uzgodnienia?
| Miejsce | Problem do rozwiązania |
|---|---|
| Zielona Linia | Zapewnienie skutecznej kontroli i rejestracji podróży bez zmiany jej statusu na zewnętrzną granicę UE. |
| Pergamos i Strovilia | Uzgodnienie zasad kontroli na przejściach znajdujących się na terenie brytyjskiej bazy Dhekelia. |
Pozytywna ocena techniczna nie zastępuje jednomyślnej decyzji państw o pełnym przystąpieniu do Schengen.
Zielona Linia ma szczególny status
Zielona Linia nie jest zewnętrzną granicą UE. Przekraczanie jej regulują odrębne przepisy, które przewidują kontrole osób i służą między innymi przeciwdziałaniu nielegalnej migracji oraz zagrożeniom dla bezpieczeństwa.
Rozwiązanie problemu nie sprowadza się więc do zamontowania dodatkowych urządzeń na przejściach. Trzeba uzgodnić mechanizm, który zapewni skuteczność kontroli wymaganą przez Schengen, a jednocześnie zachowa szczególny status linii podziału.
Według „Politis” pytania zgłaszają nie tylko politycy, ale również służby bezpieczeństwa i migracyjne państw członkowskich. Oczekują one rozwiązań, które będą działały w praktyce.
Przejścia na terenie brytyjskiej bazy
Drugą kwestią są Pergamos i Strovilia, położone w rejonie brytyjskiej bazy Dhekelia. Kontrolę sprawują tam władze brytyjskie, podczas gdy Wielka Brytania nie należy ani do UE, ani do Schengen.
Potrzebne są zatem uzgodnienia dotyczące wykonywania kontroli oraz wymiany informacji. Nie oznacza to przyłączenia brytyjskiego terytorium do Republiki Cypryjskiej, lecz ustalenie odpowiedzialności i procedur.
PRZECZYTAJ TAKŻE
Cypr w Schengen coraz bliżej. Holandia czeka na wyjaśnienia
Co to oznacza dla podróżujących z Polski?
Na razie zasady podróży pozostają bez zmian. Loty między Cyprem a Polską nadal obejmują kontrolę graniczną. Po pełnym przystąpieniu i zniesieniu kontroli na tych połączeniach podróż odbywałaby się wewnątrz strefy Schengen.
EES jest osobną kwestią: nie dotyczy obywateli Polski korzystających z prawa swobodnego przemieszczania się w UE. Cypr obecnie nie stosuje tego systemu. Opisywany problem dotyczy przygotowania zasad na przyszłe przystąpienie.
Według informacji przytoczonych przez „Politis” sprawy wejścia Cypru nie umieszczono w porządku posiedzenia Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 1–2 października w Luksemburgu.
Nie jest to decyzja o odrzuceniu kandydatury. Pokazuje jednak, że pozytywna ocena przygotowań nie zakończyła negocjacji, a konkretna data zniesienia kontroli granicznych nadal pozostaje nieznana.
Źródła: Politis, Komisja Europejska — informacje o EES, EUR-Lex.
