Zerowy VAT na Cyprze obniżył ceny. Pierwsza kontrola pokazuje spadki o około 5 proc.

Zerowy VAT na Cyprze znalazł odzwierciedlenie na sklepowych półkach. Według pierwszej wyrywkowej kontroli Służby Ochrony Konsumentów zdecydowana większość sprawdzonych produktów objętych rozszerzoną ulgą potaniała o około 5 proc. w porównaniu z cenami sprzed jej wprowadzenia.

Od 12 października niższa stawka obejmuje dodatkowe kategorie podstawowej żywności, między innymi pieczywo, mleko, kawę, cukier i żywność dla niemowląt. Rozwiązanie ma obowiązywać do 31 maja 2027 roku. Urząd zastrzega jednak, że zerowy podatek nie oznacza zamrożenia cen na cały ten okres.

Zerowy VAT na Cyprze: co wykazała kontrola?

Służba Ochrony Konsumentów porównała ceny wybranych artykułów przed rozszerzeniem ulgi i po jej wejściu w życie. Monitoring obejmował produkty dostępne w dużych supermarketach. Wykorzystano również dane z rządowej porównywarki e-Kalathi.

W zdecydowanej większości sprawdzonych przypadków odnotowano obniżki odpowiadające w przybliżeniu korzyści wynikającej ze zniesienia podatku.

To korzystny sygnał dla kupujących. W badanej próbie obniżenie VAT-u przełożyło się na ceny detaliczne, zamiast zostać zrównoważone wzrostem ceny netto.

Nie był to jednak spis wszystkich produktów dostępnych na rynku. Wyników nie należy przedstawiać jako informacji, że cała żywność na Cyprze potaniała o 5 proc. ani że dokładnie taką obniżkę zastosowano do każdego opakowania.

Które produkty obejmuje ulga?

Rozszerzenie dotyczy określonych kategorii żywności wskazanych w przepisach. W komunikacie dotyczącym kontroli wymieniono pieczywo, mleko, kawę, cukier i żywność dla niemowląt.

Do 31 maja 2027 roku utrzymano również zerową stawkę dla wskazanych w przepisach rodzajów mięsa, drobiu, ryb i innych produktów rybołówstwa.

Nie należy automatycznie zakładać, że obniżka obejmuje każdy produkt zawierający mleko, kawę czy cukier. Znaczenie ma zakres kategorii określony w przepisach, a nie wyłącznie skład lub nazwa handlowa artykułu.

Zerowy VAT — najważniejsze informacje

Od kiedy rozszerzono ulgę?

Od 12 października 2026 roku.

Do kiedy ma obowiązywać?

Do 31 maja 2027 roku.

Co objęła pierwsza kontrola?

Wybrane produkty z dodatkowych kategorii: pieczywo, mleko, kawa, cukier i żywność dla niemowląt.

Jaki był wynik?

Zdecydowana większość sprawdzonych produktów potaniała o około 5 proc. względem cen sprzed zmiany.

Kontrola była wyrywkowa. Wynik nie oznacza identycznej obniżki wszystkich produktów dostępnych w sklepach.

Dlaczego zniesienie 5 proc. VAT nie oznacza dokładnie 5 proc. rabatu?

Warto rozróżnić stawkę podatku od procentowego spadku ceny końcowej.

Jeżeli produkt kosztował 2,10 euro, z czego 2 euro stanowiła cena netto, a 10 centów VAT, po zniesieniu podatku powinien kosztować 2 euro — zakładając niezmienioną cenę netto.

Obniżka o 10 centów w stosunku do wcześniejszych 2,10 euro wynosi około 4,76 proc. W doniesieniach wynik ten bywa zaokrąglany do około 5 proc.

Dlatego przy sprawdzaniu konkretnej ceny należy porównywać ten sam produkt, wielkość opakowania i warunki sprzedaży. Zakończenie promocji może dodatkowo utrudnić ocenę wpływu samego podatku.

To część większego pakietu przeciw drożyźnie

Rozszerzenie zerowej stawki jest elementem rządowego pakietu siedmiu działań osłonowych o łącznej wartości około 70 mln euro.

O wcześniejszych decyzjach rządu, terminach oraz pozostałych formach wsparcia informowaliśmy już w CyprNews.

Ceny mogą ponownie wzrosnąć

Zerowy VAT zmniejsza podatkowy składnik ceny, ale nie blokuje zmian kosztów produkcji, transportu czy zakupu surowców. Jeżeli te koszty wzrosną, produkt może podrożeć pomimo utrzymania ulgi.

Dlatego pierwsza kontrola pokazuje efekt wprowadzenia rozwiązania, a nie gwarancję niezmiennych cen do końca maja. Służba Ochrony Konsumentów zapowiada dalszy monitoring rynku.

Dla gospodarstw domowych nadal opłacalne pozostaje porównywanie ofert. Objęcie produktu zerową stawką nie oznacza, że będzie kosztował tyle samo w każdym supermarkecie.

Pierwsze wyniki są korzystne dla konsumentów: w większości sprawdzonych przypadków ulga dotarła do kupujących. Kolejne kontrole pokażą, jak ceny będą zachowywały się w następnych tygodniach i miesiącach.

Źródła: Służba Ochrony Konsumentów, Departament Podatkowy, Politis, CyprNews.