Więcej cypryjskich produktów ma otrzymać unijną ochronę

Cypr chce zwiększyć liczbę lokalnych produktów objętych unijną ochroną. Ministerstwo Rolnictwa przygotowuje wsparcie dla producentów starających się o oznaczenia PDO i PGI, które potwierdzają związek żywności z konkretnym miejscem pochodzenia i chronią jej nazwę przed nadużyciami.

Zapowiedź przedstawił minister rolnictwa Christos Senekis podczas pierwszego Festiwalu Stuletnich Drzew Oliwnych w Silikou. Szczegóły przygotowywanego działania mają zostać ogłoszone wkrótce. Nie przedstawiono jeszcze listy produktów, zasad uczestnictwa ani terminu przyjmowania wniosków.

Cypryjskie produkty chronione mają być bardziej rozpoznawalne

Unijne oznaczenia można znaleźć na opakowaniach serów, wędlin, słodyczy i wielu innych regionalnych wyrobów. Dla konsumenta są informacją, że produkt spełnia określone wymagania dotyczące pochodzenia i sposobu produkcji.

Dla producentów oznaczają przede wszystkim ochronę nazwy. Firma z innego regionu nie może swobodnie wykorzystywać jej do sprzedaży wyrobu, który nie odpowiada zarejestrowanej specyfikacji.

Ministerstwo chce w ten sposób zwiększać rozpoznawalność cypryjskiej żywności, podkreślać jej wyjątkowy charakter i wzmacniać wartość lokalnej produkcji. Ochrona może pomagać w promocji także poza wyspą, choć sama rejestracja nie gwarantuje większej sprzedaży.

Co oznaczają PDO i PGI?

PDO, czyli Chroniona Nazwa Pochodzenia (ChNP), oznacza szczególnie silny związek produktu z określonym obszarem. Wszystkie etapy produkcji, przetwarzania i przygotowania muszą odbywać się na tym terenie, a właściwości wyrobu wynikają z miejscowych warunków przyrodniczych i umiejętności producentów.

PGI, czyli Chronione Oznaczenie Geograficzne (ChOG), również wymaga związku z konkretnym miejscem. Wystarczy jednak, aby odbywał się tam przynajmniej jeden etap produkcji, przetwarzania lub przygotowania. Z regionem musi być powiązana określona jakość, renoma albo inna cecha produktu.

Nie wystarczy więc nazwać wyrobu „tradycyjnym” czy „cypryjskim”. Producent musi wykazać wymagany związek geograficzny i przestrzegać zasad zapisanych w specyfikacji.

Halloumi, kolokasi i lokalne wędliny już pod ochroną

Najbardziej znanym przykładem jest halloumi, objęte Chronioną Nazwą Pochodzenia. Takie samo oznaczenie mają Kolokasi Sotiras i Kolokasi-Poulles Sotiras, związane z uprawą kolokasi w Sotirze.

Chronione Oznaczenie Geograficzne otrzymały między innymi loukoumi z Geroskipou, kiełbasa z Pafos oraz tradycyjne wyroby mięsne z Pitsilii: lountza, kiełbasa i hiromeri.

W 2024 roku do rejestru wpisano również Tertziellouthkia – tradycyjny cypryjski makaron. Lista chronionych nazw pokazuje, że europejski system obejmuje zarówno najbardziej rozpoznawalne produkty wyspy, jak i specjalności znane przede wszystkim lokalnie.

Oliwki ważną częścią gospodarki i tradycji

Zapowiedź przedstawiono w Silikou, gdzie wielowiekowe drzewa oliwne są częścią miejscowego krajobrazu i historii. Minister określił je jako żywe pomniki przyrody, łączące współczesne rolnictwo z tradycjami wcześniejszych pokoleń.

Uprawy oliwek zajmują na Cyprze około 11 tysięcy hektarów, a roczna wartość produkcji wynosi około 26 milionów euro. To źródło dochodów wielu rodzin i ważna część działalności rolniczej wyspy.

Silikou ma skorzystać ze wsparcia wynoszącego 2,9 miliona euro na działania związane z lokalną historią, kulturą, tradycją i rozwojem terenów wiejskich. Nie jest to jednak ogłoszony budżet programu dotyczącego PDO i PGI.

Na listę kolejnych produktów trzeba poczekać

Ministerstwo nie wskazało jeszcze, które wyroby będą mogły skorzystać z przygotowywanego wsparcia. Nie należy zatem traktować zapowiedzi jako informacji o przyznaniu ochrony kolejnym produktom.

Wsparcie producentów i rejestracja nazwy to dwa odrębne etapy. Każdy kandydat będzie musiał przejść odpowiednią procedurę i spełnić wymagania dotyczące danego oznaczenia.

Dla konsumentów najprostszą wskazówką pozostają symbole PDO i PGI na opakowaniach. Pomagają odróżnić produkty o chronionym pochodzeniu od wyrobów, które jedynie odwołują się do regionalnej kuchni.

Źródła: Cyprus Mail; Komisja Europejska; cypryjski Departament Rolnictwa; EUR-Lex.