Samochód czy autobus na Cyprze? Na tej trasie auto jest tańsze i szybsze

Rosnące ceny paliw teoretycznie powinny zachęcać mieszkańców Cypru do korzystania z komunikacji publicznej. Rzeczywiste wyliczenie codziennego dojazdu z Lakatamii do centrum Nikozji pokazuje jednak coś innego. W przypadku ekonomicznego samochodu koszt samej benzyny jest o około 10 euro miesięcznie niższy od ceny miesięcznej karty autobusowej.

Jeszcze większa różnica dotyczy czasu. Podróż autobusem wraz z dojściem do przystanków zajmuje w analizowanym przypadku niemal 10 godzin miesięcznie więcej niż dojazd samochodem. W obliczeniach nie uwzględniono nawet oczekiwania na autobus. To pokazuje, dlaczego mimo kolejnych podwyżek paliw mieszkańcy wyspy nadal niechętnie rezygnują z własnych aut.

Samochód czy autobus na Cyprze? Konkretne wyliczenie

Porównanie dotyczy codziennej podróży z Lakatamii do centrum Nikozji i z powrotem. Łączna trasa wynosi około 22 kilometrów dziennie.

Ekonomiczny samochód miejski zużywający w ruchu miejskim 7 litrów benzyny na 100 kilometrów spali na tej trasie około 1,54 litra paliwa dziennie. Przy cenie benzyny wynoszącej 1,70 euro za litr oznacza to wydatek około 2,62 euro.

Po pomnożeniu tej kwoty przez 22 dni robocze miesięczny koszt paliwa wynosi około 57,60 euro. Tymczasem 30-dniowy bilet autobusowy na spersonalizowanej karcie Motion kosztuje 66,90 euro.

Bezpośrednie koszty przemawiają za samochodem

W opisanym przypadku miesięczna różnica wynosi około 9,30 euro na korzyść samochodu.

Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że porównanie obejmuje wyłącznie koszt benzyny. Nie uwzględnia ubezpieczenia, serwisu, opon, napraw, opłat drogowych ani utraty wartości samochodu.

Z punktu widzenia osoby, która już posiada auto i zastanawia się jedynie, ile pieniędzy wyda w danym miesiącu na dojazdy do pracy, najważniejszym kosztem pozostaje jednak paliwo. W takim ujęciu autobus nie zawsze okazuje się tańszy.

Prawie 10 godzin różnicy miesięcznie

Sam przejazd autobusem nie trwa znacznie dłużej niż podróż samochodem. Rano dojazd autem zajmuje około 22 minut, a popołudniowy powrót około 30 minut. Łącznie daje to 52 minuty dziennie.

Przejazd autobusem trwa średnio około 27,5 minuty w jedną stronę, czyli 55 minut dziennie. Na tym etapie różnica wynosi zaledwie trzy minuty.

Problemem jest jednak dotarcie do przystanku oraz przejście od przystanku końcowego do miejsca pracy. W opisywanym przypadku oznacza to dodatkowe 24 minuty chodzenia dziennie. Cała podróż wydłuża się więc do co najmniej 79 minut.

Różnica wynosi około 27 minut dziennie. W ciągu 22 dni roboczych daje to 9 godzin i 54 minuty dodatkowego czasu spędzonego na dojazdach autobusem.

Co istotne, jest to najlepszy możliwy wariant. Obliczenie zakłada, że pasażer przychodzi na przystanek dokładnie przed przyjazdem autobusu. Każde opóźnienie lub konieczność dłuższego oczekiwania zwiększa różnicę.

Aplikacja pomaga, ale nie skraca trasy

Pasażerowie mogą ograniczyć czas oczekiwania dzięki aplikacji Pame. Pokazuje ona przewidywany czas przyjazdu autobusu, umożliwia obserwowanie pojazdu na mapie oraz pomaga zaplanować trasę i przesiadki.

Aplikacja poprawia przewidywalność podróży, ale nie rozwiązuje problemów związanych z odległością do przystanków, częstotliwością kursów oraz brakiem bezpośrednich połączeń.

Cypr pozostaje uzależniony od samochodów

Dane Eurostatu pokazują skalę problemu. W 2024 roku na Cyprze przypadało 661 samochodów osobowych na 1000 mieszkańców. Średnia unijna wynosiła 578 samochodów.

Jednocześnie aż 85 proc. mieszkańców Cypru w wieku co najmniej 16 lat zadeklarowało, że w ogóle nie korzystało z transportu publicznego. W całej Unii Europejskiej odsetek ten wynosił 50,6 proc.

Codziennie z komunikacji publicznej korzystało jedynie 4,5 proc. mieszkańców wyspy. Średnia dla Unii Europejskiej wynosiła 10,7 proc.

Nie wystarczy więc podnieść cen paliw, aby mieszkańcy przesiedli się do autobusów. Transport publiczny musi być konkurencyjny pod względem ceny, częstotliwości kursów, dostępności przystanków, niezawodności oraz całkowitego czasu podróży.

Paliwa będą obciążane także kosztami emisji

Dodatkowym wyzwaniem będzie uruchomienie unijnego systemu ETS2, obejmującego między innymi paliwa wykorzystywane w transporcie drogowym i ogrzewaniu budynków. System ma zacząć w pełni funkcjonować w 2028 roku.

Nie oznacza to, że kierowcy będą bezpośrednio kupować uprawnienia do emisji. Obowiązek zostanie nałożony na dostawców paliw, ale część nowych kosztów może zostać przeniesiona na ceny detaliczne.

Tym bardziej istotne staje się stworzenie realnej alternatywy dla samochodu. Jeżeli autobus pozostanie droższy w bezpośrednim miesięcznym rozliczeniu i będzie wymagał poświęcenia dodatkowych godzin, wielu mieszkańców nadal wybierze własne auto – nawet przy benzynie kosztującej ponad 1,70 euro za litr.

Źródła: Politis, Cyprus Public Transport, Eurostat, Komisja Europejska