Dzień Niepodległości Cypru 1 października. Dlaczego świętujemy właśnie wtedy?

W czwartek 1 października Republika Cypryjska będzie obchodzić 66. rocznicę niepodległości. W Nikozji zaplanowano paradę wojskową, a urzędy, szkoły i banki będą zamknięte. Jest jednak szczegół, który może zaskoczyć: państwo powstało 16 sierpnia 1960 roku, a nie 1 października.

Październikowa data nie jest pomyłką. Wybrano ją trzy lata po uzyskaniu niepodległości, aby rocznicę można było obchodzić z pełną oprawą i udziałem zagranicznych dyplomatów. Historia tego święta mówi więc zarówno o końcu brytyjskich rządów, jak i o pierwszych latach nowej republiki.

Niepodległość ogłoszono 16 sierpnia

Droga do powstania państwa wiodła przez konflikt z brytyjską administracją kolonialną oraz porozumienia zawarte w Zurychu i Londynie. Organizacja EOKA, walcząca przeciwko Brytyjczykom w latach 1955–1959, dążyła do połączenia wyspy z Grecją. Ostatecznie powstało jednak odrębne państwo.

16 sierpnia 1960 roku ostatni brytyjski gubernator przekazał władzę pierwszemu prezydentowi republiki, arcybiskupowi Makariosowi III, oraz pierwszemu wiceprezydentowi, Fazılowi Küçükowi. Nowy ustrój miał zapewnić udział w rządzeniu zarówno greckim, jak i tureckim Cypryjczykom.

Był to rzeczywisty dzień narodzin Republiki Cypryjskiej. Daty tej nie zmieniła późniejsza decyzja o organizowaniu uroczystości w październiku.

Dlaczego wybrano 1 października?

Przez pierwsze lata niepodległe państwo nie miało osobnej daty corocznych, oficjalnych obchodów. 11 lipca 1963 roku Rada Ministrów zdecydowała, że świętem państwowym będzie 1 października.

Wybór miał praktyczne uzasadnienie. Sierpień przypada na okres letnich wyjazdów, kiedy wielu zagranicznych dyplomatów przebywa poza wyspą. Jesienny termin pozwalał urządzić uroczystości z udziałem przedstawicieli innych państw i nadać im należną rangę.

Nie oznaczało to więc przeniesienia samej niepodległości na inną datę. 16 sierpnia pozostaje dniem powstania republiki, a 1 października — dniem jej świętowania.

Święto, które na pewien czas zniknęło

Pierwsze październikowe obchody odbyły się w 1963 roku. Kilka miesięcy później na wyspie wybuchły starcia między społecznościami grecką i turecką. Zamiast spokojnie budować wspólne państwo, republika stanęła wobec głębokiego kryzysu.

Kolejnym przełomem był rok 1974: zamach stanu, turecka inwazja i podział wyspy. Według cypryjskiego historyka Petrosa Papapolyviou oficjalne obchody 1 października powróciły w 1977 roku.

Od tego czasu święto ma również znaczenie wykraczające poza rocznicę wydarzeń z 1960 roku. Przypomina o ciągłości Republiki Cypryjskiej, mimo że wyspa pozostaje podzielona.

Parada wojskowa w Nikozji

Głównym wydarzeniem tegorocznych obchodów będzie parada wojskowa w stolicy. Przygotowania mieszkańcy Nikozji mogą zauważyć już we wtorek 29 września. Gwardia Narodowa zapowiedziała na około godz. 11:00 próbne, niskie przeloty statków powietrznych nad miastem.

Osoby planujące zobaczyć czwartkową paradę powinny przed wyjazdem sprawdzić aktualne komunikaty dotyczące godziny uroczystości i organizacji ruchu. W komunikacie o wtorkowej próbie wojsko nie podało tych szczegółów.

Co będzie zamknięte 1 października?

Czwartek jest świętem państwowym i dniem wolnym od pracy. Zamknięte będą urzędy, szkoły i oddziały banków. Jeśli trzeba załatwić sprawę osobiście, warto zrobić to wcześniej albo zaplanować wizytę na piątek 2 października.

Sklepy, restauracje i atrakcje turystyczne mogą pracować według własnych godzin. Dotyczy to szczególnie miejscowości wypoczynkowych, dlatego przed wyjazdem najlepiej sprawdzić informacje o konkretnym miejscu.

Kiedy w czwartek pojawią się flagi i rozpocznie się parada, warto pamiętać o obu datach. 16 sierpnia 1960 roku wyspa przestała być brytyjską kolonią. 1 października to dzień, który młoda republika wybrała, by co roku przypominać o swoim powstaniu.

Źródła: Biuro Prasy i Informacji Republiki Cypryjskiej, Ministerstwo Edukacji Republiki Cypryjskiej, Gwardia Narodowa, Petros Papapolyviou