Antybiotyki: pięć błędów, które mogą zaszkodzić zamiast pomóc

Ból gardła, uporczywy kaszel i gorączka nie oznaczają automatycznie, że potrzebny jest antybiotyk. Takie leki działają na bakterie, ale nie zwalczają wirusów wywołujących przeziębienie czy grypę. Sięganie po nie bez konsultacji może powodować działania niepożądane i utrudniać skuteczne leczenie.

Ryzykowne jest również korzystanie z tabletek pozostałych po poprzedniej chorobie, dzielenie się nimi z bliskimi czy samodzielne zmienianie długości kuracji. Oto pięć błędów, których warto unikać przy stosowaniu antybiotyków.

1. Antybiotyk na przeziębienie lub grypę

Nawet dokuczliwe objawy nie przesądzają o zakażeniu bakteryjnym. Antybiotyk nie wyleczy grypy ani przeziębienia i nie zastępuje leków stosowanych w celu łagodzenia bólu czy gorączki.

O potrzebie jego zastosowania powinien zdecydować lekarz. Utrzymywanie się lub nasilanie objawów jest powodem do konsultacji, a nie do samodzielnego rozpoczęcia antybiotykoterapii.

2. Tabletki pozostałe po poprzednim leczeniu

Lek, który pomógł podczas wcześniejszej choroby, nie musi być odpowiedni przy kolejnej infekcji. Podobne objawy mogą mieć różne przyczyny, a dobór leczenia zależy również od stanu zdrowia pacjenta i przyjmowanych przez niego leków.

Pozostałe tabletki mogą też nie wystarczyć na zaleconą kurację. Nie należy przechowywać ich jako zapasu „na następny raz”. O sposób bezpiecznego pozbycia się niewykorzystanych leków warto zapytać farmaceutę.

3. Przerywanie kuracji, gdy poczujemy się lepiej

Poprawa samopoczucia nie jest sygnałem do samodzielnego odstawienia antybiotyku. Należy przestrzegać ustalonej dawki, odstępów między dawkami oraz czasu leczenia.

Nie należy również przedłużać kuracji tylko dlatego, że w opakowaniu zostały tabletki. Czas leczenia wynika z zaleceń lekarza, a nie z wielkości opakowania.

Jeśli pojawią się działania niepożądane, wątpliwości lub brak poprawy, trzeba skontaktować się z lekarzem. To on może zdecydować o zmianie lub zakończeniu leczenia.

4. Dzielenie się antybiotykiem z innymi

Kaszel i gorączka u dwóch osób nie oznaczają, że obie potrzebują tego samego leku. Znaczenie mają między innymi rozpoznanie, alergie, inne choroby oraz możliwe interakcje z przyjmowanymi preparatami.

Nie należy przekazywać swojego antybiotyku innym osobom ani korzystać z leków przepisanych komuś z rodziny. Dotyczy to również sytuacji, gdy poprzednio podobna kuracja przyniosła poprawę.

5. Przekonanie, że „mocniejszy” lek będzie lepszy

Nie istnieje jeden antybiotyk odpowiedni na wszystkie zakażenia. Celem jest dobranie preparatu skutecznego wobec bakterii odpowiedzialnych za chorobę, we właściwej dawce i na odpowiedni czas.

Szerszy zakres działania nie oznacza automatycznie lepszego leczenia. Nieuzasadnione stosowanie antybiotyków sprzyja selekcji opornych bakterii i naraża pacjenta na działania niepożądane.

Kiedy potrzebna jest pomoc lekarza?

Przedłużająca się gorączka, pogorszenie samopoczucia lub pojawienie się nowych objawów wymagają oceny medycznej. Nie należy próbować rozwiązywać problemu przez samodzielną zmianę antybiotyku czy zwiększenie dawki.

Duszność, zaburzenia świadomości lub gwałtowne pogorszenie stanu zdrowia wymagają pilnej pomocy. W sytuacji zagrożenia życia należy dzwonić pod numer 112.

Prawidłowe stosowanie antybiotyków chroni pacjenta i pomaga zachować skuteczność tych leków na przyszłość. Najważniejsze zasady to leczenie ze wskazań lekarskich, przestrzeganie zaleceń i rezygnacja z samodzielnego wykorzystywania pozostałości po wcześniejszych kuracjach.