Rozwód na Cyprze. Co trzeba uporządkować w polskich dokumentach?

Rozwód na Cyprze nie wymaga co do zasady ponownego prowadzenia sprawy rozwodowej w Polsce. Orzeczenia wydane w Republice Cypryjskiej podlegają unijnym zasadom uznawania. Trzeba jednak zadbać o odnotowanie rozwodu w polskim akcie małżeństwa — uznanie wyroku i aktualizacja rejestru to dwie różne kwestie.

Osobną formalnością jest powrót do nazwiska noszonego przed ślubem. Nie następuje on automatycznie po rozwodzie. Według aktualnej informacji Ambasady RP w Nikozji odpowiednie oświadczenie można złożyć przed konsulem w ciągu roku od uprawomocnienia się orzeczenia.

Rozwód na Cyprze a polski akt małżeństwa

Małżeństwo zawarte w Polsce, wspólne życie na Cyprze i rozwód przed cypryjskim sądem — taki przebieg wydarzeń nie jest niczym wyjątkowym. Po zakończeniu postępowania warto jednak sprawdzić, jakie informacje znajdują się w polskim rejestrze stanu cywilnego.

Unijne przepisy przewidują uznawanie orzeczeń rozwodowych między państwami członkowskimi objętymi tymi regulacjami. W typowej współczesnej sprawie z Republiki Cypryjskiej nie trzeba więc uzyskiwać drugiego rozwodu przed polskim sądem.

Nie należy natomiast zakładać, że cypryjski wyrok sam spowoduje aktualizację polskiego aktu małżeństwa. W tym celu przeprowadza się procedurę wpisania wzmianki dodatkowej o rozwodzie.

Ma to znaczenie przy uzyskiwaniu dokumentów potwierdzających stan cywilny oraz przygotowaniach do kolejnego małżeństwa.

Gdzie zgłosić cypryjski wyrok?

W pierwszej kolejności należy skontaktować się z urzędem stanu cywilnego, który przechowuje polski akt małżeństwa. Urząd wskaże wymagane dokumenty i sposób ich złożenia z zagranicy.

Zasadniczo potrzebne są wniosek, odpowiedni odpis orzeczenia oraz zaświadczenie wydane przez sąd państwa pochodzenia. Należy również ustalić wymagania dotyczące urzędowych tłumaczeń.

Rodzaj unijnego zaświadczenia zależy między innymi od daty wszczęcia postępowania. Do spraw rozpoczętych przed 1 sierpnia 2022 roku nadal stosuje się wcześniejsze rozporządzenie Bruksela II bis. Dla postępowań wszczętych od tej daty obowiązuje rozporządzenie Bruksela II ter.

Dlatego przed zamówieniem dokumentów warto przekazać USC datę rozpoczęcia sprawy i datę orzeczenia. W postępowaniach zaocznych mogą być potrzebne dodatkowe dokumenty dotyczące doręczeń lub zaakceptowania orzeczenia przez drugą stronę.

Czy wszystko można załatwić przez konsulat?

Ambasada RP w Nikozji wyjaśnia, że konsul co do zasady nie pośredniczy w rejestracji zagranicznego wyroku rozwodowego.

Wskazuje jednak dwa wyjątki: składanie wniosku o transkrypcję zagranicznego aktu małżeństwa, które zostało już rozwiązane, oraz składanie przed konsulem oświadczenia o powrocie do nazwiska noszonego przed ślubem.

Przy samej aktualizacji aktu małżeństwa podstawowym kontaktem pozostaje zatem właściwy USC w Polsce. Jeśli chcemy jednocześnie wrócić do poprzedniego nazwiska, warto uzgodnić komplet dokumentów z Wydziałem Konsularnym w Nikozji.

Powrót do nazwiska. Trzeba pilnować terminu

Osoba, która zmieniła nazwisko wskutek zawarcia małżeństwa, może po rozwodzie złożyć oświadczenie o powrocie do nazwiska noszonego przed jego zawarciem.

Aktualna instrukcja ambasady wskazuje roczny termin od uprawomocnienia się orzeczenia rozwodowego. Nie należy mylić go z datą późniejszego zgłoszenia wyroku w polskim urzędzie.

Oświadczenie przed konsulem wymaga osobistej wizyty. Trzeba przygotować odpis prawomocnego orzeczenia, polski odpis aktu małżeństwa oraz ważny polski paszport lub dowód osobisty. Termin można uzgodnić przez e-Konsulat lub telefonicznie z placówką.

Opłata za tę czynność wynosi 60 euro. Konsul przyjmuje oświadczenie i przesyła protokół do właściwego USC.

A jeśli minął już rok?

Upływ terminu nie oznacza, że trzeba na zawsze pozostać przy nazwisku byłego małżonka. Możliwa jest administracyjna zmiana nazwiska, ale odbywa się ona w odrębnym trybie i wymaga spełnienia jego warunków.

W uproszczonej procedurze po rozwodzie wracamy do nazwiska noszonego bezpośrednio przed ostatnim małżeństwem. Nie zawsze będzie to nazwisko rodowe — szczególnie jeśli wcześniej zawieraliśmy już inne małżeństwo.

Po skutecznej zmianie nazwiska trzeba zadbać również o aktualizację dokumentów tożsamości oraz danych używanych w Polsce i na Cyprze. Najlepiej rozpocząć od uporządkowania aktu małżeństwa i ustalenia, przy jakim nazwisku chcemy pozostać.