Projekty za 3,5 mld euro. Decyzje mają zapaść do września 2027

Projekty za 3,5 mld euro mają zostać wybrane dla całej części Cypru kontrolowanej przez Republikę najpóźniej do września 2027 roku. Prezydent Nikos Christodoulides zapowiedział, że rząd chce wykorzystać około 2,5 mld euro z nowego budżetu Unii Europejskiej na lata 2028–2034 oraz około 1 mld euro ze środków krajowych.

Podczas wizyty w Dymes prezydent przedstawił również serię innych zapowiedzi: 13 września ma zostać ogłoszony nowy pakiet dla lokalnych społeczności, wynagrodzenia pracowników Community Volunteer Councils mają wzrosnąć o 100%, a rząd potwierdził postęp przy terminalu gazowym w Vasilikos i przygotowania do kolejnego etapu procesu wejścia do strefy Schengen.

3,5 mld euro na projekty w całym kraju

Christodoulides wezwał lokalne społeczności, aby już teraz przygotowywały projekty na tyle szczegółowo, by mogły zostać szybko ocenione i zatwierdzone.

Rada Ministrów ma wybrać inwestycje najpóźniej do września 2027 roku. Realizacja będzie związana przede wszystkim z kolejną perspektywą finansową UE obejmującą lata 2028–2034.

Według obecnych szacunków Cypr może otrzymać z tego źródła około 2,5 mld euro, natomiast kolejne 1 mld euro ma stanowić krajowy wkład Republiki Cypryjskiej. Negocjacje dotyczące przyszłego budżetu UE nadal jednak trwają, więc ostateczna kwota może się jeszcze zmienić.

13 września nowy pakiet dla społeczności

Prezydent zapowiedział, że 13 września zostaną przedstawione kolejne działania dotyczące wszystkich lokalnych społeczności, przygotowywane również we współpracy z sektorem prywatnym.

Mają koncentrować się na:

• ochronie zdrowia,
• edukacji,
• opiece społecznej,
• pielęgniarstwie środowiskowym.

Jednocześnie Christodoulides zapowiedział podwojenie wynagrodzeń pracowników Community Volunteer Councils – SKE, czyli lokalnych struktur zajmujących się m.in. usługami i pomocą społeczną.

W Dymes ogłoszono również dodatkowe 50 tys. euro na funkcjonowanie miejscowego Centrum Kultury.

Droga przez Dymes trafiła do budżetu

Konkretna decyzja dotyczy także infrastruktury drogowej w górskiej części dystryktu Limassol.

Projekt modernizacji trasy Kyperounta–Dymes–Potamitissa–Kato Mylos został włączony do budżetu państwa na 2027 rok. Według prezydenta procedury wywłaszczeniowe mają rozpocząć się od razu.

Rząd wskazuje ten projekt jako część szerszej polityki mającej ograniczać różnice w dostępie do usług i infrastruktury pomiędzy dużymi miastami a mniejszymi miejscowościami.

Vasilikos: przetargi już ruszyły

Christodoulides odniósł się również do przeciągającego się projektu infrastruktury gazowej w Vasilikos.

Według prezydenta postępowania przetargowe potrzebne do ukończenia infrastruktury zostały już uruchomione i procedura jest w toku. Projekt ma umożliwić sprowadzanie gazu ziemnego do produkcji energii elektrycznej i pozostaje jednym z głównych elementów rządowego planu bezpieczeństwa energetycznego.

Równolegle Republika prowadzi rozmowy z dużymi koncernami energetycznymi w sprawie dalszego wykorzystania bloków w swojej wyłącznej strefie ekonomicznej.

Rząd chce, aby w przyszłości Cypr wraz z Egiptem, Izraelem i potencjalnie innymi państwami regionu mógł uczestniczyć w alternatywnym korytarzu dostaw energii do Europy. Wcześniej Christodoulides wskazywał 2027–2028 jako cel dla pierwszej sprzedaży cypryjskiego gazu do Europy przez Egipt.

Schengen: technicznie pozytywnie, polityczna decyzja przed Cyprem

Najbardziej interesujący z punktu widzenia mieszkańców jest jednak wątek Schengen.

Komisja Europejska pozytywnie oceniła techniczny poziom przygotowania Cypru po kontroli przeprowadzonej w grudniu 2025 roku. Komisja wskazała również ukończenie procesu przystąpienia Cypru jako jeden z celów obecnego cyklu Schengen.

To nadal nie oznacza jednak, że Cypr został już przyjęty do strefy.

Raport ma zostać formalnie przedstawiony Radzie UE we wrześniu. Kolejnym etapem jest decyzja polityczna państw członkowskich, a pełne wejście Cypru do Schengen wymaga jednomyślnej zgody odpowiednich państw UE należących do strefy. Nie wyznaczono jeszcze oficjalnej daty przystąpienia.

Prezydent powiedział w piątek, że rząd zabiega o taką decyzję „możliwie jak najszybciej”.

To istotne rozróżnienie: techniczne przygotowania są bardzo zaawansowane i ocena Komisji jest pozytywna, ale ostatni etap należy już do państw członkowskich.

Źródło: Prezydencja Republiki Cypryjskiej, Komisja Europejska, KYPE, Rada Unii Europejskiej