Larnaka i Pafos dostaną 40 automatycznych bramek. Zmieni się kontrola dokumentów

Na lotniskach w Larnace i Pafos mają pojawić się łącznie 40 automatycznych bramek kontroli granicznej ABC Gates. Według zapowiedzi ministra sprawiedliwości urządzenia powinny zostać dostarczone do końca 2026 roku, a następnie uruchomione możliwie szybko. Mają stopniowo zastąpić obecne kioski do sprawdzania dokumentów.

Nowe bramki pozwolą automatycznie sprawdzić dokument i porównać dane biometryczne podróżnego. W standardowej sytuacji pasażer będzie mógł zakończyć kontrolę bez podchodzenia do stanowiska funkcjonariusza. Nie ogłoszono jednak jeszcze ostatecznych zasad określających, kto będzie korzystać z urządzeń.

Automatyczne bramki na lotniskach — co zapowiedziano?

Informację o zamówieniu przekazał minister sprawiedliwości i porządku publicznego Costas Fytiris w odpowiedzi na pytanie posła Giorgosa Pamboridisa.

Chodzi o 40 urządzeń dla obu portów lotniczych łącznie. Zapowiedź dotyczy ich dostarczenia do końca roku oraz możliwie szybkiego uruchomienia. Nie należy więc traktować tego terminu jako gwarancji, że wszystkie bramki będą już wtedy obsługiwać pasażerów.

Modernizacja ma usprawnić kontrolę dokumentów i pomóc w obsłudze ruchu również przy ograniczonej liczbie personelu. Ostateczny sposób wykorzystania urządzeń oraz kategorie uprawnionych podróżnych mają ustalić właściwe resorty.

Czym bramka różni się od obecnego kiosku?

Automatyzacja kontroli na Cyprze nie zaczyna się od zera. Kioski BorderXpress działają na lotniskach w Larnace i Pafos od lipca 2018 roku.

Pasażer może przy nich zeskanować dokument i przejść część elektronicznej weryfikacji. Obecny system nie kończy jednak całej procedury — po skorzystaniu z kiosku nadal potrzebna jest kontrola przeprowadzana przez funkcjonariusza.

ABC Gates mają zautomatyzować również końcowy etap. Urządzenie sprawdzi dokument, porówna go z danymi biometrycznymi i pozwoli przejść, jeżeli wynik kontroli będzie prawidłowy.

Nie oznacza to likwidacji nadzoru służb. Przypadki wymagające dodatkowego sprawdzenia nadal będą musiały zostać wyjaśnione przez personel.

Kto będzie mógł korzystać z nowych urządzeń?

To jedno z najważniejszych pytań dla podróżnych. Minister zapowiedział przegląd zasad korzystania z bramek, ale nie przedstawił ostatecznej listy obsługiwanych dokumentów, obywatelstw ani ograniczeń wiekowych.

Nie można więc zakładać, że każdy pasażer przejdzie przez automatyczną bramkę. Szczegółowe instrukcje będą istotne między innymi dla rodzin z dziećmi i osób podróżujących z dowodem osobistym.

Do czasu uruchomienia systemu podróżni powinni korzystać z obecnych procedur oraz oznakowania na lotnisku. Sama zapowiedź modernizacji nie zmienia dokumentów wymaganych do podróży.

Biometria i prywatność pasażerów

Równolegle branża lotnicza dyskutuje o szerszym wykorzystaniu biometrii, także podczas odprawy i wejścia na pokład.

1 października powstała Responsible Biometrics Travel Industry Coalition, skupiająca między innymi ACI EUROPE, IATA, Amadeus, IDEMIA Public Security i SITA.

Koalicja opowiada się za dobrowolnym korzystaniem z takich usług, zachowaniem alternatywy bez biometrii oraz kontrolą pasażera nad udostępnianiem i usuwaniem danych.

Są to postulaty dotyczące usług podróżnych, a nie ogłoszone zasady cypryjskiej kontroli granicznej. Nie należy automatycznie przenosić ich na działanie nowych bramek ABC.

Bramki nie oznaczają wejścia do Schengen

Zakup urządzeń jest elementem modernizacji kontroli i przygotowań do przyszłych wymogów europejskich. Nie stanowi jednak decyzji o pełnym wejściu Cypru do Schengen.

Trzeba również odróżnić same bramki od europejskiego systemu wjazdu i wyjazdu EES. Urządzenie jest narzędziem kontroli, natomiast EES to odrębny system rejestrowania przekroczeń granicy przez określone grupy podróżnych.

Dla pasażerów najważniejsza pozostaje praktyczna zmiana: część kontroli ma przebiegać sprawniej i bez wizyty przy okienku. Dokładny termin uruchomienia oraz zasady korzystania wymagają jeszcze potwierdzenia.

Źródła: CNA, Cyprus Mail, Policja Cypryjska, ACI EUROPE.