Haemophilus influenzae: więcej ciężkich zakażeń. Nowe dane dla Cypru

Zakażenia Haemophilus influenzae mogą prowadzić do zapalenia płuc, sepsy i zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. Najnowszy raport Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób pokazuje wzrost liczby zachorowań również na Cyprze: w 2024 roku potwierdzono 11 przypadków inwazyjnej choroby wywołanej tą bakterią, wobec dwóch rok wcześniej.

W całej Unii Europejskiej i Europejskim Obszarze Gospodarczym zgłoszono 5856 przypadków — najwięcej od rozpoczęcia wspólnego nadzoru w 1996 roku. Najbardziej narażone pozostają niemowlęta i seniorzy. Raport opublikowany 29 września 2026 roku opisuje jednak sytuację z 2024 roku, a nie bieżącą liczbę zachorowań.

Haemophilus influenzae to bakteria, nie wirus grypy

Nazwa może być myląca, ale Haemophilus influenzae nie jest wirusem wywołującym grypę. To bakteria, która może przenosić się między ludźmi przez wydzieliny dróg oddechowych.

Raport dotyczy jej najpoważniejszych, inwazyjnych zakażeń. O takim przebiegu mówimy wtedy, gdy bakteria przedostaje się do miejsc, w których normalnie nie występuje — na przykład do krwi lub płynu mózgowo-rdzeniowego.

Dlatego danych ECDC nie należy traktować jako zestawienia wszystkich infekcji związanych z tym drobnoustrojem. Obejmują one potwierdzone przypadki ciężkiej choroby.

Na Cyprze 11 przypadków, w Polsce 376

Liczba zgłoszonych zakażeń na wyspie wzrosła z dwóch do jedenastu. To wyraźna zmiana, choć przy tak małych liczbach nawet kilka dodatkowych zachorowań mocno wpływa na wynik procentowy.

Wskaźnik wzrósł z 0,2 do 1,1 przypadku na 100 tys. mieszkańców. Dla porównania średnia w państwach UE i EOG wyniosła 1,3.

W Polsce również odnotowano wzrost: z 264 do 376 przypadków. Po uwzględnieniu liczby mieszkańców wynik był zbliżony do cypryjskiego.

W całej UE i EOG liczba zachorowań zwiększyła się z 4002 w 2022 roku do 5520 w 2023 roku i 5856 w 2024 roku. ECDC wskazuje na powrót typowych wzorców rozprzestrzeniania się infekcji oddechowych po okresie pandemii. Najwięcej przypadków ponownie przypada na miesiące zimowe.

Niemowlęta i seniorzy najbardziej narażeni

Najwyższą częstość zachorowań odnotowano u dzieci poniżej pierwszego roku życia — 6,81 przypadku na 100 tys. osób w tej grupie wiekowej.

Drugą szczególnie narażoną grupą były osoby mające co najmniej 65 lat. Wskaźnik wyniósł u nich 3,59, a seniorzy stanowili niemal 59 proc. wszystkich zgłoszonych przypadków.

Dane pokazują więc dwa różne obszary wymagające uwagi: ochronę najmłodszych dzieci oraz zapobieganie ciężkim zakażeniom u starszych dorosłych.

Zapalenie płuc, sepsa i zapalenie opon

Informacje o przebiegu choroby były dostępne dla 4283 pacjentów. Najczęściej zgłaszano zapalenie płuc — w 36 proc. tych przypadków. Sepsę odnotowano w 21 proc., a zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych w 11 proc.

Spośród 3198 pacjentów, dla których znana była informacja o wyniku leczenia, zmarło 269 osób. Oznacza to śmiertelność wynoszącą 8,4 proc. Wynik dotyczy przypadków o znanej końcowej ocenie, a nie wszystkich zakażeń Haemophilus influenzae.

Są to dane zbiorcze dla państw europejskich. Nie oznaczają, że takie zgony odnotowano wśród jedenastu przypadków zgłoszonych przez Cypr.

Szczepienie Hib chroni przed określonym typem bakterii

Haemophilus influenzae występuje w różnych odmianach. Jedną z nich jest typ b, znany jako Hib, który przed wprowadzeniem szczepień był ważną przyczyną ciężkich zakażeń i zapalenia opon u małych dzieci.

Szczepienia znacząco ograniczyły występowanie choroby wywoływanej przez ten typ. Szczepionka Hib nie chroni jednak przed wszystkimi odmianami Haemophilus influenzae ani przed grypą.

W 2024 roku typ bakterii określono w 3227 przypadkach. W tej grupie 82 proc. zakażeń wywołały szczepy bezotoczkowe, natomiast Hib odpowiadał za około 6 proc.

Wzrost ogólnej liczby zachorowań nie oznacza zatem, że szczepienia Hib przestały działać. ECDC podkreśla potrzebę utrzymania wysokiego poziomu zaszczepienia niemowląt i małych dzieci, a równocześnie lepszego monitorowania pozostałych szczepów.

Nowy raport jest przede wszystkim sygnałem dla służb zdrowia: ciężkie zakażenia wymagają dalszego nadzoru, a ochrona najmłodszych i seniorów pozostaje szczególnie ważna.

Źródła: ECDC — „Haemophilus influenzae disease. Annual Epidemiological Report for 2024”; ECDC — informacje o inwazyjnych zakażeniach Haemophilus influenzae.