Czipowanie kotów będzie obowiązkowe. UE przyjęła nowe przepisy

Czipowanie kotów i rejestrowanie ich w bazach danych stanie się obowiązkowe również dla właścicieli domowych zwierząt. Unia Europejska przyjęła rozporządzenie, które wprowadza wspólne zasady identyfikacji psów i kotów oraz zaostrza wymagania dotyczące hodowli, sprzedaży i warunków ich utrzymywania.

Zmiany będą wdrażane etapami. Obowiązek identyfikacji i rejestracji obejmie podmioty oraz osoby wprowadzające zwierzęta na rynek od 31 sierpnia 2030 roku. Dla właścicieli psów nieprzeznaczonych do sprzedaży termin wyznaczono na 31 sierpnia 2036 roku, a dla właścicieli takich kotów – na 31 sierpnia 2041 roku.

Czipowanie kotów: co się zmieni?

Mikroczip pozwala powiązać zwierzę z numerem identyfikacyjnym i danymi zapisanymi w rejestrze. Nowe przepisy mają ułatwić ustalenie jego pochodzenia oraz osoby, która za nie odpowiada.

Samo wszczepienie czipa nie wystarczy. Konieczna będzie również rejestracja w odpowiedniej bazie danych. Dzięki temu identyfikacja ma służyć nie tylko odnajdywaniu właścicieli zagubionych zwierząt, lecz także ograniczaniu nielegalnego handlu.

Dla osób mających kota w domu najważniejszy jest długi okres przejściowy. Rozporządzenie nie nakazuje wszystkim właścicielom natychmiastowego zgłoszenia się do weterynarza. Inne terminy przewidziano jednak dla osób sprzedających lub przekazujących zwierzęta w ramach działalności objętej przepisami.

Kiedy zaczną obowiązywać nowe zasady?

Rozporządzenie UE 2026/1818 weszło w życie 30 sierpnia 2026 roku. Większość jego przepisów będzie stosowana od 31 sierpnia 2028 roku, ale dla części obowiązków przewidziano późniejsze daty.

Rok 2041 nie oznacza zatem końca ochrony zwierząt ani terminu obowiązywania całego rozporządzenia. To data rozpoczęcia stosowania obowiązku identyfikacji i rejestracji wobec określonej grupy właścicieli kotów.

Lepsze warunki w hodowlach i schroniskach

Nowe wymagania dotyczą między innymi hodowców, sprzedawców i schronisk. Zwierzęta mają otrzymywać odpowiednią ilość jedzenia i wody oraz przebywać w bezpiecznym otoczeniu, z właściwą temperaturą, wentylacją i przestrzenią.

W przypadku kotów przepisy przewidują również miejsca do ukrycia się, podwyższone powierzchnie i drapaki. Chodzi o warunki pozwalające zwierzętom poruszać się, odpoczywać i zachowywać w sposób naturalny dla ich gatunku.

Ograniczone zostanie przetrzymywanie zwierząt w przestrzeniach uniemożliwiających normalny ruch. Wyjątki dotyczą konkretnych, tymczasowych potrzeb, takich jak badanie czy leczenie.

Rozporządzenie zakazuje także bolesnych zabiegów wykonywanych bez wskazań medycznych, między innymi obcinania uszu i ogonów oraz usuwania pazurów. Przewidziano jednak szczególne rozwiązanie dla kotów wolno żyjących.

Nacięte ucho może oznaczać kota po sterylizacji

Państwa członkowskie będą mogły dopuścić oznaczanie wysterylizowanych kotów przez niewielkie nacięcie lub usunięcie fragmentu końcówki ucha. Dotyczy to programów odławiania, sterylizacji i ponownego wypuszczania zwierząt.

Takie oznaczenie pomaga rozpoznać kota, który przeszedł już zabieg, i uniknąć jego ponownego odławiania. To szczególnie istotne przy opiece nad licznymi koloniami kotów.

Ostrzejsze zasady rozmnażania zwierząt

Przepisy ograniczają rozmnażanie blisko spokrewnionych zwierząt oraz krzyżowanie domowych psów i kotów z dzikimi gatunkami w celu uzyskania hybryd.

W hodowli kotów przewidziano również minimalny wiek rozpoczęcia rozrodu, ograniczenia liczby miotów i wymagane przerwy. Kotka nie będzie mogła być ponownie wykorzystywana do rozrodu po dwóch cesarskich cięciach.

Nowe ramy mają ograniczać praktyki, w których liczba sprzedawanych zwierząt jest ważniejsza od ich zdrowia.

Rejestr nie rozwiąże problemu bezdomnych kotów

W przytoczonych przez Philenews wypowiedziach Charalambos Theopemptou podkreśla, że identyfikację zwierząt trzeba połączyć z szerszą polityką ich ochrony.

Potrzebne pozostają sterylizacja, opieka nad kotami wolno żyjącymi oraz współpraca władz, samorządów i wolontariuszy. Czip pozwala ustalić tożsamość zwierzęcia, ale sam nie ogranicza liczby kolejnych miotów ani nie zapewnia mu domu.

Państwa członkowskie mają również ustanowić skuteczne i odstraszające sankcje za naruszenia. Konkretne rozwiązania krajowe będą więc ważną częścią wdrażania nowych zasad.

Źródła: EUR-Lex, Komisja Europejska, Philenews.