Cypr w Schengen. Co z przejściami na północ?

Wejście Cypru do Schengen nie ma zmienić tego, kto może legalnie przekraczać Zieloną Linię — zapewnił minister spraw zagranicznych Konstantinos Kombos. Osoby uprawnione obecnie do korzystania z przejść mają zachować tę możliwość także po pełnym przystąpieniu kraju do strefy.

Nie oznacza to zapowiedzi zniesienia kontroli dokumentów. Minister mówił o zachowaniu prawa do przemieszczania się między obiema częściami wyspy, a nie o likwidacji punktów kontroli. Jego wypowiedź nie wyznacza również daty wejścia Cypru do Schengen.

Cypr w Schengen a przejścia przez Zieloną Linię

Kombos przedstawił stanowisko rządu w piątek, 23 października, podczas omawiania budżetu resortu w parlamentarnej komisji finansów.

Minister podkreślił, że funkcjonowanie przejść opiera się na przepisach Unii Europejskiej. Według jego zapewnienia przystąpienie do Schengen nie ma odbierać dotychczasowych uprawnień osobom legalnie przekraczającym Zieloną Linię.

To istotna deklaracja dla mieszkańców dojeżdżających do pracy, odwiedzających bliskich czy korzystających z przejść na co dzień. Dotyczy również turystów planujących zwiedzanie obszaru okupowanego.

Kombos zaznaczył zarazem, że część kontroli służy ustalaniu tożsamości i bezpieczeństwu. Zachowanie możliwości przejazdu nie musi więc oznaczać przejazdu bez sprawdzania dokumentów.

Dlaczego Zielona Linia ma szczególny status?

Zielona Linia oddziela obszary kontrolowane przez rząd Republiki Cypryjskiej od terenów, nad którymi nie sprawuje on efektywnej kontroli.

Komisja Europejska wyraźnie wskazuje, że nie jest ona zewnętrzną granicą Unii Europejskiej. Przemieszczanie osób i towarów reguluje specjalne rozporządzenie Rady nr 866/2004.

Ten szczególny status jest jednym z powodów, dla których przygotowania Cypru do Schengen wymagają rozwiązań uwzględniających podział wyspy. Nie wystarczy potraktować przejść tak samo jak zwykłej granicy między dwoma państwami.

Czy na przejściach nadal będą sprawdzane dokumenty?

Obecne przepisy dotyczące Zielonej Linii przewidują kontrolowanie osób przekraczających ją w celu ustalenia tożsamości oraz ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Dlatego wypowiedzi ministra nie należy odczytywać jako zapowiedzi swobodnego przechodzenia przez Ledra Street czy przejeżdżania przez Agios Dometios bez dokumentu.

Prawo do przekroczenia linii i sposób przeprowadzenia kontroli to dwie odrębne sprawy. Deklaracja Kombosa dotyczy przede wszystkim pierwszej z nich. Nie przedstawia kompletnej instrukcji przyszłej obsługi przejść.

Co to oznacza dla Polaków na Cyprze?

Na razie wypowiedź ministra nie zmienia zasad podróży. Osoby wybierające się na obszar okupowany powinny nadal mieć ważny dokument podróży i korzystać z wyznaczonych przejść.

W przypadku przejazdu samochodem trzeba osobno sprawdzić warunki ubezpieczenia oraz zgodę wypożyczalni. Zapowiedź zachowania uprawnień do przekraczania Zielonej Linii nie rozstrzyga tych kwestii.

Odrębne pozostają również przepisy dotyczące przewożonych zakupów. Schengen i zasady przewozu towarów przez Zieloną Linię nie są tym samym. Sama deklaracja dotycząca przemieszczania osób nie zapowiada zniesienia ograniczeń odnoszących się do towarów.

Kiedy Cypr wejdzie do Schengen?

Komisja Europejska przyjęła 14 lipca raport zawierający pozytywną ocenę poziomu technicznego przygotowania Cypru. Podczas briefingu następnego dnia rzecznik Komisji Markus Lammert podkreślił jednak, że decyzje o terminie i warunkach pełnego przystąpienia należą do Rady UE.

Pozytywna ocena jest więc ważnym etapem przygotowań, ale nie zastępuje decyzji o członkostwie.

Dla mieszkańców i turystów najważniejsze pozostaje obecnie zapewnienie o zachowaniu możliwości legalnego korzystania z przejść. Szczegółowe rozwiązania dotyczące ich działania po wejściu do Schengen będą wymagały dalszych oficjalnych ustaleń.