Federacja do przyjęcia dla trzech czwartych badanych. Co naprawdę pokazuje sondaż?

75,3 proc. badanych Greków cypryjskich akceptuje lub byłoby gotowych tolerować federację dwustrefową i dwuwspólnotową. To więcej niż w przypadku państwa unitarnego. Wynik nie oznacza jednak, że trzy czwarte respondentów uważa federację za najlepsze rozwiązanie problemu cypryjskiego.

Badanie Uniwersytetu Cypryjskiego pokazuje otwartość na kompromis, ale również obawy dotyczące nieruchomości i funkcjonowania przyszłego państwa. Jednocześnie 82,8 proc. ankietowanych wybiera aktywną drogę kontynuowania procesu pokojowego.

Federacja wyprzedza państwo unitarne

W badaniu przeprowadzonym w lipcu 2026 roku federację dwustrefową i dwuwspólnotową akceptowało lub tolerowało 75,3 proc. respondentów. Dla państwa unitarnego analogiczny wynik wyniósł 70,3 proc.

Według informacji przedstawionych przy prezentacji wyników po raz pierwszy w dotychczasowych badaniach akceptowalność federacji przewyższyła akceptowalność państwa unitarnego.

Najważniejsze pozostaje jednak znaczenie odpowiedzi. Wynik łączy osoby popierające dane rozwiązanie z tymi, które mogłyby się z nim pogodzić w razie konieczności. Nie jest to deklaracja głosowania w referendum nad konkretną umową.

Respondenci oceniali poszczególne możliwości osobno. Ta sama osoba mogła więc uznać za dopuszczalne więcej niż jedno rozwiązanie.

Można tolerować podział i uważać go za niesprawiedliwy

Utrzymanie obecnego stanu rzeczy akceptuje lub toleruje 59,1 proc. badanych. Nie oznacza to jednak zadowolenia z podziału wyspy.

Aż 92,4 proc. ocenia status quo jako niesprawiedliwe. Odpowiedzi te nie muszą się wykluczać: ktoś może negatywnie oceniać obecną sytuację, a jednocześnie deklarować gotowość do dalszego życia w takich warunkach.

Podobnej ostrożności wymaga wynik dla rozwiązania dwupaństwowego. Stwierdzenie, że „33,3 proc. chce dwóch państw”, byłoby zbyt daleko idącym uproszczeniem.

Większość chce dalszych działań pokojowych

Łącznie 82,8 proc. respondentów wybrało jedną z aktywnych dróg kontynuowania procesu pokojowego. Preferencje dotyczące sposobu działania są jednak podzielone.

Powrót do punktu, w którym zakończyły się rozmowy w Crans-Montana, wskazało 38,7 proc. Kolejne 22,2 proc. wybrało zgromadzenia obywatelskie, a 21,9 proc. wdrażanie etapowe lub przejściowe.

Przeciwnych wznowieniu negocjacji było 17,2 proc. Nie można zatem utożsamiać całego wyniku 82,8 proc. z poparciem dla powrotu do jednego konkretnego formatu rozmów.

Nieruchomości i obawa przed impasem

Najczęściej wskazywana obawa dotyczyła tego, że osoby przesiedlone nie wrócą do swoich nieruchomości — wymieniło ją 52,1 proc. badanych. Ryzyko politycznego impasu lub niesprawności instytucji wskazało 41,8 proc.

Wyniki pokazują więc, że znaczenie ma nie tylko nazwa przyszłego ustroju. Istotne są również praktyczne zasady działania porozumienia i sposób rozstrzygania trudnych kwestii.

Ponad połowa respondentów — 51,7 proc. — zadeklarowała brak kontaktów z Turkami cypryjskimi. Częstsze spotkania wiązały się z większą akceptacją federacji. Jest to jednak korelacja, a nie dowód, że sam kontakt powoduje zmianę poglądów.

Kogo i kiedy zapytano?

Ankietę internetową przeprowadzono 10–31 lipca 2026 roku wśród dorosłych Greków cypryjskich mieszkających na wyspie. Końcowa próba obejmowała 824 odpowiedzi, a ważenie wyników uwzględniało wiek, płeć i dystrykt zamieszkania.

Wyniki przedstawiono podczas wydarzenia na Uniwersytecie Cypryjskim 28 października. Nie jest to zatem listopadowy pomiar ani sondaż reprezentujący łącznie obie społeczności.

Badanie wskazuje przestrzeń do zaakceptowania kompromisu. Nie przesądza jednak o wyniku przyszłego referendum, w którym wyborcy ocenialiby konkretne warunki porozumienia.